بهاری علی اصغر
معرف
موسیقیدان‌ و نوازندة‌ طراز اول‌ کمانچه‌
متن
بهاری‌، علی‌اصغر ، موسیقیدان‌ و نوازندة‌ طراز اول‌ کمانچه‌. در 1284 ش‌ در تهران‌ و در خانواده‌ای‌ که‌ همگی‌ اهل‌ موسیقی‌ بودند و در نواختن‌ کمانچه‌ تبحر داشتند، زاده‌ شد و از ده‌سالگی‌ شروع‌ به‌ آموختن‌ کمانچه‌ کرد. در هجده‌سالگی‌ به‌ گروه‌ همنوازی‌ ابراهیم‌ منصوری‌ دعوت‌ شد و تا 1309 ش‌ با آنها همکاری‌ کرد (بهاری‌، ص‌ 16؛ وجدانی‌، ذیل‌ مادّه‌). همزمان‌ با رواج‌ ویلن‌ در ایران‌، به‌ آموزش‌ این‌ ساز نزد رضا محجوبی‌ و رکن‌الدین‌ مختاری‌ پرداخت‌ (وجدانی‌، همانجا). از 1310 ش‌ به‌ نواختن‌ ویلن‌، که‌ بتدریج‌ در موسیقی‌ ایرانی‌ جای‌ کمانچه‌ را می‌گرفت‌، روی‌ آورد و تا 1332 ش‌ مانند دیگر همتایانش‌، چون‌ ابوالحسن‌ صبا، آن‌ را به‌ شیوة‌ کمانچه‌ می‌نواخت‌ (بهاری‌، ص‌ 17). در همین‌ سال‌، به‌ رادیو تهران‌ دعوت‌ شد. با اینکه‌ در آن‌ زمان‌ کمانچه‌ کاملاً از رونق‌ افتاده‌ بود، با کوششهای‌ بهاری‌ و شاگردانش‌ این‌ ساز کم‌کم‌ بار دیگر رونق‌ یافت‌ (همانجا). بهاری‌ در 1333 ش‌ ازدواج‌ کرد (حنانه‌، ص‌ 75). چند سال‌ بعد، به‌ دعوت‌ روح‌الله‌ خالقی‌، به‌ تدریس‌ در هنرستان‌ موسیقی‌ ملی‌ مشغول‌ شد (رجوع کنید به وجدانی‌، همانجا). در 1346 ش‌، نخستین‌ همنوازی‌ خود را در شهرهای‌ اروپا همراه‌ حسین‌ تهرانی‌ (ضرب‌)، حسین‌ قوامی‌ (آواز)، منوچهر جهانبگلو (سنتور)، و فرهنگ‌ شریف‌ (تار) برگزار کرد و از آن‌ به‌ بعد تا 1357 ش‌، بارها برای‌ اجرای‌ برنامه‌ همراه‌ استادان‌ بزرگ‌ موسیقی‌ به‌ پاریس‌ رفت‌ (بهاری‌، همانجا). در دهة‌ 1350، در کنار تعلیم‌ شاگردان‌ بسیارش‌، به‌ دعوت‌ داریوش‌ صفوت‌، یک‌ دورة‌ مفصل‌ از ردیفهای‌ موسیقی‌ ایرانی‌ را با کمانچه‌ اجرا و ضبط‌ کرد، همچنین‌ مجموعة‌ کاملی‌ از تصنیفها، رِنگها، ضربیها، و پیش‌درآمدهای‌ قدما را نواخت‌ که‌ ضبط‌ شده‌ است‌ (ستایشگر، ج‌ 3، ص‌ 111). بعد از انقلاب‌، بهاری‌ علاوه‌ بر اجرای‌ چند همنوازی‌ همچنان‌ به‌ تعلیم‌ شاگردانش‌ مشغول‌ بود. در 1368 ش‌، از او و چند استاد دیگر در تالار وحدت‌ تجلیل‌ شد. در همین‌ زمان‌، به‌ کوشش‌ محمدرضا منوچهری‌فر، یک‌ دوره‌ تکنوازی‌ از او ضبط‌ شده‌ که‌ انتشار یافته‌ است‌. آخرین‌ برنامة‌ همنوازی‌ او، در آخرین‌ سال‌ عمرش‌، به‌ همراه‌ چند هنرمند جوان‌، در تالار اندیشه‌ برگزار شد.در 1373 ش‌، مجموعه‌ای‌ از دانش‌ شفاهی‌ او را که‌ به‌ کوشش‌ شاگردش‌، مهدی‌ آذرسینا، در کتابی‌ به‌ نام‌ آثاری‌ از استاد اصغر بهاری‌ ، نغمه‌نویسی‌ شده‌ و به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌. بهاری‌، یک‌ بداهه‌نواز موسیقی‌ ایرانی‌ با حفظ‌ خصوصیات‌ سنت‌ قدیم‌ این‌ هنر بود. او را وارث‌ گنجینة‌ هنری‌ کمانچه‌نوازان‌ قدیم‌ و عامل‌ انتقال‌ هنر آنها به‌ نسلهای‌ بعد می‌دانند. گذشته‌ از دانش‌ شفاهی‌ و اطلاعات‌ عظیم‌ او از ساخته‌های‌ قدما، شیوة‌ هنرمندانة‌ اجرا و نحوة‌ استخراج‌ صدا از کمانچه‌ در ساز او قابل‌ توجه‌ است‌. بهاری‌ از حیث‌ تعهد اخلاقی‌ و ایمان‌ مذهبی‌ و شرافت‌ انسانی‌ نیز نمونه‌ بود. وی‌ در 1374 ش‌ درگذشت‌ (ستایشگر، ج‌ 3، ص‌ 110).منابع‌: علی‌اصغر بهاری‌، «علی‌ اصغر بهاری‌: به‌ یاد ندارم‌ در هیچ‌ زمانی‌ موسیقی‌ اصیل‌ به‌ اندازة‌ چند سال‌ اخیر طرفدار پیدا کرده‌ باشد» (مصاحبه‌)، گزارش‌ فرمهر منجزی‌، ادبستان‌ ، سال‌ 3، ش‌ 26 (بهمن‌ 1370)؛ شهین‌ حنانه‌، پشت‌ دریچه‌ها ، تهران‌ 1371 ش‌؛ مهدی‌ ستایشگر، نام‌نامة‌ موسیقی‌ ایران‌ زمین‌ ، ج‌ 3، تهران‌ 1376 ش‌؛ بهروز وجدانی‌، فرهنگ‌ موسیقی‌ ایرانی‌ ، تهران‌ 1376 ش‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

سیدعلیرضا میرعلی نقی

حوزه موضوعی

هنرومعماری

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده