بهار آزادی سکه
معرف
تنها مسکوک‌ طلای‌ قانونی‌ در جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ و جایگزین‌ سکّه‌های‌ پهلوی‌ سابق‌
متن
بهار آزادی‌، سکّه‌ ، تنها مسکوک‌ طلای‌ قانونی‌ در جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ و جایگزین‌ سکّه‌های‌ پهلوی‌ سابق‌. پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ ایران‌، به‌ پیشنهادِ (ش‌ 24477، مورّخ‌ 23ر12ر1357 [ ش‌ ] ) وزارت‌ امور اقتصادی‌ و دارایی‌ و با تأیید و دستور نخست‌وزیر دولت‌ موقّت‌، به‌ مناسبت‌ و یادبود نخستین‌ بهار پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌، اجازة‌ ضرب‌ انواع‌ مسکوک‌ طلای‌ بهار آزادی‌ صادر شد. یک‌ روی‌ این‌ سکّه‌ مزیّن‌ بود به‌ نام‌ حضرت‌ علی‌بن‌ ابی‌طالب‌ علیه‌السلام‌ ـ به‌ سه‌ بار تکرار «علی‌» به‌ خطِ مَعقِلیِ تزیینی‌ در داخل‌ یک‌ شش‌ ضلعی‌ ـ و قید عبارت‌ «بانک‌ ملّی‌ ایران‌» در زیر آن‌، و بر روی‌ دیگر آن‌ تصویر بارگاه‌ حضرت‌ علی‌بن‌ موسی‌الرضا علیه‌السلام‌ با عبارت‌ «نخستین‌ بهار آزادی‌» و تاریخ‌ 1358 [ ش‌ ] منقوش‌ بود. از آن‌ پس‌، انواع‌ سکه‌های‌ بهار آزادی‌ (ربع‌، نیم‌، یک‌، دو و نیم‌، و پنج‌ بهار) با همین‌ طرح‌ تولید می‌شد، با توجه‌ به‌ مادة‌ 5 قانون‌ نحوة‌ حفظ‌ آثار و یاد حضرت‌ امام‌ خمینی‌ رحمة‌الله‌علیه‌ (مصوّب‌ 14ر8ر1368 مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌) بانک‌ مرکزی‌ ایران‌ موظّف‌ گردید که‌ تصویر بنیانگذار جمهوری‌ اسلامی‌ را بر یک‌ طرف‌ سکه‌های‌ بهار آزادی‌ به‌ گونه‌ای‌ مناسب‌ نقش‌ کند. ازینرو، بنابر پیشنهاد بانک‌ مرکزی‌ و موافقت‌ وزارت‌ اموراقتصادی‌ و دارایی‌ (موضوع‌ نامة‌ ش‌ 8993/5368/56، مورخ‌ 19/3/1370) و به‌ استناد بند 2 قانون‌ اصلاح‌ قانون‌ ضرب‌ مسکوک‌ طلا مصوّب‌ 1337 ش‌، هیئت‌وزیران‌ در جلسة‌ مورخ‌ 19ر3ر1370 (راجع‌ به‌ تغییر طرح‌ سکة‌ یک‌ بهار آزادی‌) چنین‌ تصویب‌ کرد: «بانک‌ مرکزی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ مجاز است‌ به‌ مناسبت‌ دومین‌ سالگرد ارتحال‌ حضرت‌ امام‌ خمینی‌ (قدس‌ سره‌) سکة‌ یادبود یک‌ بهار آزادی‌ را با مشخصات‌ ذیل‌ و طبق‌ نمونه‌ای‌ که‌ در نهاد ریاست‌ جمهوری‌ نگهداری‌ می‌شود ضرب‌ نماید: 1) عیار طلا: 900 در هزار؛ 2) وزن‌ سکّه‌: 13598ر8 گرم‌؛ 3) قطر سکّه‌ 22 میلیمتر؛ 4) یک‌ روی‌ سکّه‌ مزین‌ به‌ تصویر حضرت‌ امام‌ (قدس‌ سره‌) و قید سال‌ ضرب‌ (1370) در ذیل‌ تصویر؛ 5) یک‌ روی‌ سکّه‌ تصویر بارگاه‌ حضرت‌ امام‌ رضا علیه‌السلام‌ و قید عبارت‌ «بانک‌ مرکزی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌» در بالای‌ تصویر و عبارت‌ «بهار آزادی‌» در پایین‌ تصویر.» آنگاه‌ مصوبة‌ مذکور (با شمارة‌ 5264/ت‌106ه ، مورخ‌ 29ر3ر1370) جهت‌ اجرا به‌ بانک‌ مرکزی‌ جمهوری‌ اسلام‌ ایران‌ ابلاغ‌ گردید. بدینسان‌، در دومین‌ سال‌ رحلت‌ رهبر کبیر انقلاب‌ اسلامی‌، تنها طرح‌ سکة‌ یک‌ بهار آزادی‌ تغییر کرد و از آن‌ پس‌ (1370 ش‌ به‌ بعد) سکه‌ها بر اساس‌ آن‌ مصوبه‌ ضرب‌ می‌شود.معمولاً در هر سال‌، انواع‌ مسکوک‌ بهار آزادی‌، بر اساس‌ مجوّزی‌ که‌ بانک‌ مرکزی‌ دارد، در ضرّابخانة‌ این‌ بانک‌ تولید می‌گردد، زیرا وظیفة‌ ضرب‌ مسکوک‌ طلا بنا بر تصویب‌ شورای‌ پول‌ و اعتبار (جلسة‌ مورخ‌ 12ر9ر1340، به‌ استناد بند (د) مادة‌ 40 قانون‌ بانکی‌ و پولی‌ کشور) منحصراً بر عهدة‌ بانک‌ مرکزی‌ ایران‌ است‌. همچنین‌ بر طبق‌ بند (الف‌) مادة‌ 6 آیین‌نامة‌ ورود و صدور و معاملات‌ طلا و نقره‌ (مصوّب‌ همان‌ شورا در تاریخ‌ 22ر4ر1370 ش‌) صدور مسکوک‌ طلا از کشور به‌ هر نحوی‌ ممنوع‌ است‌ مگر توسط‌ بانک‌ مرکزی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌.مسکوک‌ طلای‌ بهار آزادی‌، از لحاظ‌ مشخصات‌، منطبق‌ است‌ بر قانون‌ مسکوک‌ طلا (مصوّب‌ 28ر1ر1337 مجلس‌ شورای‌ ملّی‌) و نیز قانون‌ اصلاح‌ قانون‌ ضرب‌ مسکوک‌ طلا (مصوّب‌ 26ر12ر1354 مجلس‌ شورای‌ ملّی‌، 22ر2ر1355 مجلس‌ سنا). شکل‌ این‌ مسکوک‌ بر اساس‌ مادة‌ دوم‌ قانون‌ 1337 ش‌، مدور و میزان‌ عیار آن‌ بر طبق‌ مادة‌ چهارم‌ همان‌ قانون‌ عبارت‌ است‌ از 900 در هزار طلای‌ خالص‌ و 100 در هزار مس‌ یا آلیاژی‌ از نقره‌ و مس‌. حد ترخّص‌ عیار آن‌ نیز دو در هزار است‌. دیگر مشخصات‌ کلی‌ انواع‌ سکه‌های‌ بهار آزادی‌ (بر اساس‌ قوانین‌ مذکور) به‌ این‌ قرار است‌:مسکوک‌ طلا وزن‌ به‌ گرم‌ (طلای‌ خالص‌) قطر به‌ میلیمتر حدترخّص‌وزن‌درهزارربع‌ 8305955ر1 16 10نیم‌ 661191ر3 19 5یک‌ 322382ر7 22 5دو و نیم‌ 305955ر18 30 5ر2پنج‌ 611910ر36 40 2منابع‌ در متن‌ مقاله‌ آمده‌ است‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

حاجیه خانم خاوری

حوزه موضوعی

تاریخ اجتماعی

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده