بهار مهرداد
معرف
زبان‌شناس‌ و اسطوره‌شناس‌ ایرانی‌
متن
بهار، مهرداد ، زبان‌شناس‌ و اسطوره‌شناس‌ ایرانی‌. فرزند محمدتقی‌ بهار * (ملک‌الشّعراء) بود. در دهم‌ مهر 1308 ش‌ زاده‌ شد. مادرش‌ از خانوادة‌ دولتشاهی‌ کرمانشاه‌ بود (بهار، 1373 ش‌، ص‌ 170، 174). تحصیلات‌ ابتدایی‌ را در مدرسة‌ جمشید جم‌ و متوسطه‌ را در دبیرستانهای‌ فیروز بهرام‌ و البرز تهران‌ گذرانید؛ سپس‌ به‌دانشکدة‌ ادبیات‌ دانشگاه‌ تهران‌ رفت‌. پس‌ از 28 مرداد 1332 در زمان‌ دانشجویی‌، به‌ سبب‌ فعالیتهای‌ سیاسی‌، دو سال‌ زندانی‌ شد و در 1336 ش‌ موفق‌ به‌اخذ درجة‌ لیسانس‌ ادبیات‌ فارسی‌ از دانشگاه‌ تهران‌ گردید. در 1338 ش‌ به‌انگلستان‌ رفت‌ و در مدرسة‌ شرقی‌ و افریقاییِ دانشگاهِ لندن‌ نزد استادانی‌ چون‌ مری‌ بویس‌ ، مکنزی‌ و هِنینگ‌ به‌ادامة‌ تحصیل‌ در رشتة‌ مطالعات‌ کهن‌ و میانة‌ ایرانی‌ پرداخت‌ و در 1344 ش‌ مدرک‌ فوق‌لیسانس‌ گرفت‌. در 1346 ش‌ با دفاع‌ از پایان‌نامة‌ خود تحت‌ عنوان‌ «آفرینش‌ در اساطیر ایران‌» موفق‌ به‌اخذ دکتری‌ در رشتة‌ زبان‌شناسی‌ و زبانهای‌ ایران‌ باستان‌ از دانشگاه‌ تهران‌ شد (رجوع کنید به همان‌، ص‌ 189ـ191؛ همو، 1375 ش‌، (ص‌ 515). پس‌ از آن‌، با بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، فرهنگستان‌ زبان‌ ایران‌ و فرهنگستان‌ ادب‌ و هنر همکاری‌ کرد، و به‌تدریس‌ زبانهای‌ ایران‌باستان‌ و فرهنگ‌ و اساطیر و ادیان‌ ایرانی‌ در دانشکدة‌ ادبیات‌ و الهیات‌ دانشگاه‌ تهران‌ پرداخت‌ (همو، 1373ش‌، ص‌ 195).زمینة‌ اصلی‌ پژوهشهای‌ بهار اساطیر و ادیان‌ ایرانی‌ است‌ که‌ در این‌ باره‌ بیشتر به‌ بُن‌مایه‌های‌ هندواروپایی‌ و تنوّع‌ ادیان‌ و آیینهای‌ ایران‌ باستان‌ و تأثیر اساطیر و ادیان‌ بین‌النّهرین‌ بر پاره‌ای‌ از آنها تأکید و توجه‌ دارد (رجوع کنید به همان‌، ص‌199ـ233؛ راشد محصل‌، 1375ش‌، ص‌ 6؛ همو، 1376ش‌، ص‌ 20).مهمترین‌ آثار او عبارت‌ است‌ از : 1) واژه‌نامة‌ بُنْدِهِش‌ ، تهران‌ 1345؛ 2) واژه‌نامة‌ گزیده‌های‌ زادِسْپَرَم‌ ، تهران‌ 1351؛ 3) اساطیر ایران‌ ، تهران‌ 1352، چاپ‌ دوم‌ آن‌ با تجدیدنظر و افزوده‌ها به‌نام‌ پژوهشی‌ در اساطیر ایران‌ ، پارة‌ نخست‌، تهران‌ 1362، و چاپ‌ سوم‌ آن‌ با افزوده‌ها و تغییرات‌، پارة‌ نخست‌ و دوم‌، تهران‌ 1375؛ 4) ترجمه‌ و گزارشِ بُنْدِهِش‌ ، اثر فَرْنَبغ‌دادَگی‌، تهران‌ 1369؛ 5) جستاری‌ چند در فرهنگ‌ ایران‌ (مجموعة‌ مقالات‌)، تهران‌ 1373؛ 6) ادیان‌ آسیایی‌ ، تهران‌ 1375. علاوه‌ براینها چند کتاب‌ برای‌ کودکان‌ نیز دارد (برای‌ فهرست‌ آثار او رجوع کنید به «کتابشناسی‌ دکتر مهرداد بهار»، ص‌ 166ـ 169). بهار براثر بیماری‌ خونی‌ در 22 آبان‌ 1373 درگذشت‌.منابع‌: مهرداد بهار، پژوهشی‌ در اساطیر ایران‌ ، تهران‌ 1375 ش‌؛ همو، «گفتگو با مهرداد بهار»، کلک‌ ، ش‌54 (شهریور 1373)؛ محمدتقی‌ راشد محصل‌، «چرا عمر طاووس‌ و دراج‌ کوته‌»، در یاد بهار : یادنامة‌ دکتر مهرداد بهار ، تهران‌ 1376 ش‌؛ همو، « [ دربارة‌ ] ادیان‌ آسیایی‌ در عهد باستان‌»، جهان‌ کتاب‌ ، سال‌ اول‌، ش‌ 17 (نیمة‌ دوم‌ تیرماه‌ 1375)؛ «کتابشناسی‌ دکتر مهرداد بهار»، کلک‌ ، ش‌ 54 (شهریور 1373).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمدتقی راشد محصّل

حوزه موضوعی

ادبیات و زبان ها

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده