بویهی ناصربن ابراهیم
معرف
فقیه‌ و شاعر شیعی‌ قرن‌ نهم‌
متن
بُویَهی‌ ، ناصربن‌ ابراهیم‌، فقیه‌ و شاعر شیعی‌ قرن‌ نهم‌. در اَحسا به‌دنیا آمد، در جوانی‌ به‌جبل‌عامل‌ رفت‌ و تا آخر عمر در عَیناثا ساکن‌ شد. چنانکه‌ از شهرتش‌ پیداست‌، از نسل‌ آل‌بویه‌ است‌؛ اجداد او مقبره‌ای‌ خانوادگی‌ در نجف‌ دارند که‌ به‌مقبرة‌السلاطین‌ شهرت‌ دارد (حرّعاملی‌، ج‌ 1، ص‌ 187ـ 188؛ افندی‌ اصفهانی‌، ج‌ 5، ص‌ 232ـ233). وی‌ از شاگردان‌ شیخ‌ ظهیرالدّین‌ عاملی‌ (متوفی‌852) در عیناثا بود (امین‌، ج‌ 10، ص‌ 202) و از زین‌الدّین‌ علی‌بن‌ محمد بیاضی‌، مؤلف‌ الصراط‌المستقیم‌ و جمال‌الدّین‌ احمد عیناثی‌، اجازة‌ [ روایت‌ ] داشت‌ (آقابزرگ‌ طهرانی‌، 1362ش‌، ص‌ 143؛ افندی‌ اصفهانی‌، ج‌ 5، ص‌ 235). مرگ‌ او را بر اثر طاعون‌ فراگیر در 852 یا 853 ذکر کرده‌اند (حرّ عاملی‌، ج‌1، ص‌187؛ مدرّس‌ تبریزی‌، ج‌1، ص‌289؛ قمی‌، ج‌ 2، ص‌ 89؛ افندی‌ اصفهانی‌، ج‌5، ص‌234؛ امین‌، همانجا).مهمترین‌ اثر بویهی‌، شرحِ الابحاث‌المفیدة‌ فی‌ تحصیل‌ العقیدة‌ علاّ مه‌ حلّی‌ در کلام‌ است‌ که‌ نسخة‌ اصلی‌ آن‌ در کتابخانة‌ آستان‌قدس‌ رضوی‌ نگهداری‌ می‌شود (آقابزرگ‌ طهرانی‌، 1403، ج‌ 13، ص‌ 57). از دیگر آثار اوست‌: رساله‌ای‌ جامع‌ در حساب‌؛ حاشیه‌ بر قواعد علاّ مه‌؛ و حواشی‌ بسیار بر کتب‌ فقه‌ و اصول‌ (مدّرس‌ تبریزی‌؛ امین‌، همانجاها؛ افندی‌ اصفهانی‌، ج‌5، ص‌ 233). افندی‌ در خزانة‌ شیخ‌صفی‌ در اردبیل‌، نسخه‌ای‌ از ذِکْری‌ الشیعة‌ فی‌ احکام‌ الشریعة‌ اثر شهید اول‌، محمدبن‌ مکّی‌، را با حواشی‌ بویهی‌ دیده‌ که‌ تاریخ‌ کتابت‌ حواشی‌ 851 بوده‌ است‌ (افندی‌ اصفهانی‌، ج‌ 5، ص‌ 234). بویهی‌ شعر نیز می‌سرود و نمونة‌ اشعارش‌ در ریاض‌العلما (همان‌، ج‌5، ص‌233ـ234) به‌نقل‌ از حرّعاملی‌ (همانجا) و نیز در اعیان‌الشیعه‌ (امین‌، همانجا) آمده‌ است‌.منابع‌: محمدمحسن‌ آقابزرگ‌ طهرانی‌، الذریعه‌ الی‌ تصانیف‌ الشیعة‌ ، چاپ‌ علی‌نقی‌ منزوی‌ و احمد منزوی‌، بیروت‌ 1403/ 1983؛ همو، طبقات‌ اعلام‌ الشیعة‌ ، جزء 6: الضیاء اللاّمع‌ فی‌القرن‌ التاسع‌ ، چاپ‌ علی‌نقی‌ منزوی‌، تهران‌ 1362 ش‌؛ عبدالله‌بن‌ عیسی‌ افندی‌ اصفهانی‌، ریاض‌ العلماء و حیاض‌ الفضلاء ، چاپ‌ احمد حسینی‌، قم‌ 1401؛ محسن‌ امین‌، اعیان‌ الشیعة‌ ، چاپ‌ حسن‌ امین‌، بیروت‌ 1403/ 1983؛ محمدبن‌ حسن‌ حرّعاملی‌، امل‌ الا´مل‌ ، چاپ‌ احمد حسینی‌، ج‌ 1، بغداد 1385/1965؛ عباس‌ قمی‌، کتاب‌ الکنی‌ و الالقاب‌ ، صیدا 1357ـ 1358، چاپ‌ افست‌ قم‌ [ بی‌تا. ] ؛ محمدعلی‌ مدرس‌ تبریزی‌، ریحانة‌ الادب‌ ، تهران‌ 1369 ش‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمّدهانی ملاّ زاده

حوزه موضوعی

فقه وحقوق

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده