بوقا(۴)
معرف
محلی‌ در شمال‌ سوریه‌ که‌ چیزی‌ از آن‌ باقی‌ نمانده‌ است‌
متن
بوقا(4) ، محلی‌ در شمال‌ سوریه‌ که‌ چیزی‌ از آن‌ باقی‌ نمانده‌ است‌. اصل‌ این‌ نام‌ به‌ احتمال‌ قوی‌ سُریانی‌ و به‌ معنای‌ «پَشه‌» است‌، و لامنس‌ ( د.اسلام‌ ، چاپ‌ اول‌، ذیل‌ مادّه‌) وضعیت‌ مردابی‌ محل‌ را از همین‌ معنا استنتاج‌ کرده‌ است‌. این‌ نام‌ در متون‌ عربی‌ قرون‌ اولیة‌ اسلام‌ آمده‌ است‌. از تاریخ‌ باستانی‌ آن‌ چیزی‌ نمی‌دانیم‌، ابوعُبیده‌ در شرح‌ فتح‌ اَنطاکیه‌ و قِنَّسرین‌ [ =قریه‌ای‌ در شام‌ ] از آن‌ نام‌ برده‌، و ظاهراً در عصر امویان‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ داشته‌ است‌. این‌ محل‌، که‌ با سرزمین‌ جَراجِمه‌ همسایه‌ بوده‌، سرزمینی‌ که‌ به‌ گفتة‌ بلاذری‌ در جَبَل‌ لُکّام‌ (اَمانوس‌ [ کوههایی‌ در شمال‌ انطاکیه‌ که‌ امروزه‌ «قِزِل‌ داغ‌» نامیده‌ می‌شود ] ) بین‌ بَیاس‌/پَیاس‌ و بوقا جای‌ داشته‌ (ص‌217)، یکی‌ از جاهایی‌ است‌ که‌ در زمان‌ معاویه‌ یا ولید برای‌ استقرار زُطّها * ی‌سِند در نظر گرفته‌ شده‌ بود که‌ با احشام‌ خود از عراق‌ آمدند و در آن‌ مستقر شدند. در عهد هِشام‌بن‌ عبدالملک‌ (105ـ 125)، خلیفة‌ اموی‌، با بنای‌ قلعه‌ای‌ در این‌ محل‌، وضع‌ دفاعی‌ شهر بهبود یافت‌. در 338، رومیان‌ شرقی‌، شهر را محاصره‌ کردند. در حملة‌ لئو فوکاس‌ [ در سدة‌ چهارم‌/ دهم‌ ] به‌ شام‌، این‌ شهر جزو عواصم‌ * بود، اما ابن‌شدّاد و یاقوت‌ حموی‌ (ج‌1، ص‌762) در قرن‌ ششم‌ ظاهراً این‌ شهر را در وضع‌ پیش‌ از آن‌ وصف‌ کرده‌اند. معلوم‌ نیست‌ که‌ این‌ محل‌ در پی‌ چه‌ حوادثی‌ ویران‌ یا ترک‌ شده‌، اما به‌ هر حال‌ در جنگهای‌ صلیبی‌ اهمیت‌ پیشین‌ خود را از دست‌ داده‌ بود. به‌ گمانِ لامنس‌ (همانجا)، بر اساس‌ اطلاعات‌ مأخوذ از متون‌، محل‌ احتمالی‌ بوقا در ناحیة‌ عَمْق‌ * در نزدیکی‌ دریاچة‌ انطاکیه‌ بوده‌ است‌.منابع‌: [ ابن‌خرداذبه‌، کتاب‌ المسالک‌ و الممالک‌ ، چاپ‌ دخویه‌، لیدن‌ 1967، ص‌75؛ احمدبن‌ یحیی‌ بلاذری‌، فتوح‌ البلدان‌ ، چاپ‌ عبدالله‌ انیس‌ طبّاع‌ و عمر انیس‌ طبّاع‌، بیروت‌ 1407/1987 ] ؛ یاقوت‌ حموی‌، معجم‌البلدان‌ ، چاپ‌ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ‌ 1866ـ1873؛M. Canard, Histoire de la dynastie des H'amdanides , I, Algiers 1951, 227, 229, 762; EI 1 , s.v. "Bu ¦k ¤a ¦" (by H. Lammens); Ibn Shadda ¦d, apud Ch. Ledit, Machriq , xxx âââ(1934), 179 ff; G. Le Strange, Palestine under the Moslems , London 1890, 424.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

ژ. سوردل ـ تومین ( د.اسلام )

حوزه موضوعی

جغرافیا

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده