بوسلیک
معرف
از مقامهای‌ دوازدهگانة‌ موسیقی‌ مقامی‌ ایران‌
متن
بوسَلیک‌ ، از مقامهای‌ دوازدهگانة‌ موسیقی‌ مقامی‌ ایران‌. دارای‌ دو شعبه‌ به‌نامهای‌ نوروز صبا و عشیران‌، و چهارگوشه‌ به‌نامهای‌ دوگاه‌ عجم‌، محسنی‌، حجاز بزرگ‌ و رَبابِ پنجگاه‌ بوده‌ است‌ (عبدالمؤمن‌بن‌ صفی‌الدین‌، ص‌134؛ مراغی‌، ص‌56).جامی‌ در رسالة‌ موسیقی‌ ، بوسلیک‌ را دارای‌ هشت‌ نغمه‌ : ا، ب‌، ه ، ح‌، ط‌، یب‌، یه‌، یح‌، و هفت‌ بُعد : ب‌، ط‌، ط‌، ب‌، ط‌، ط‌، ط‌ دانسته‌ است‌ (ملاح‌، ص‌ 5) که‌ با رسم‌الخطّ امروزی‌ موسیقی‌ چنین‌ استخراج‌ می‌گردد : دو، رِبِمُلْ، می‌بمل‌، فا، سُلْبمل‌، سی‌بمل‌، دو.در ردیف‌ موسیقی‌ میرزا عبدالله‌، بوسلیک‌ هجدهمین‌ گوشة‌ دستگاه‌ نوا شمرده‌ شده‌ است‌ (دورینگ‌، ص‌ 287). از این‌ گوشه‌ می‌توان‌ به‌منزلة‌ «لحنِ رابط‌» در انتقال‌ از دستگاه‌ نوا به‌دستگاه‌ شور استفاده‌ کرد. پرده‌های‌ سازندة‌ این‌ گوشه‌، طبق‌ انگاره‌ای‌ که‌ در کتاب‌ آوازشناسی‌ موسیقی‌ ایران‌ اثر وزیری‌ (ص‌ 154) و هفت‌ دستگاه‌ موسیقی‌ ایران‌ اثر کیانی‌ (ص‌ 37) آمده‌، و نمونه‌ای‌ که‌ در ردیف‌ هفت‌ دستگاه‌ موسیقی‌ ایرانی‌ اثر معروفی‌ (بخش‌ دستگاه‌ نوا، ص‌15) ثبت‌ شده‌ چنین‌ است‌ : دو ـ رِ ـ می‌کُرُن‌ ـ فا ـ سل‌ ـ لا ـ سی‌بِمُل‌ ـ دو.منابع‌: ژان‌ دورینگ‌، ردیف‌ سازی‌ موسیقی‌ سنتی‌ ایران‌: ردیف‌ تار و سه‌ تار میرزا عبدالله‌ ، به‌ روایت‌ نورعلی‌ برومند، ترجمة‌ پیروز سیّار، تهران‌ 1370 ش‌؛ عبدالمؤمن‌بن‌ صفی‌الدین‌، رسالة‌ موسیقی‌ بهجت‌ الروح‌، با مقابله‌ و مقدمه‌ و تعلیقات‌ ه . ل‌. رابینو دی‌ برگوماله‌، تهران‌ 1346 ش‌؛ مجید کیانی‌، هفت‌ دستگاه‌ موسیقی‌ ایران‌ ، تهران‌ 1371ش‌؛ عبدالقادربن‌ غیبی‌ مراغی‌، مقاصد الالحان‌ ، چاپ‌ تقی‌ بینش‌، تهران‌ 1356 ش‌؛ موسی‌ معروفی‌، ردیف‌ هفت‌ دستگاه‌ موسیقی‌ ایرانی‌ ، تهران‌ 1374 ش‌؛ حسینعلی‌ ملاح‌، «شرحی‌ بر رسالة‌ موسیقی‌ جامی‌»، مجلة‌ موسیقی‌ ، دورة‌ 3، ش‌ 103 (فروردین‌ و اردیبهشت‌ 1345)؛ علینقی‌ وزیری‌، آوازشناسی‌ موسیقی‌ ایران‌ ، تهران‌ 1313 ش‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

حسینعلی ملاّ ح

حوزه موضوعی

هنرومعماری

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده