بنی ملال
معرف
شهری‌ در مراکش‌ (مغرب‌)
متن
بِنی‌مِلاّل‌ ، شهری‌ در مراکش‌ (مغرب‌). سابقاً قَصبة‌ بِنی‌ملال‌ (به‌ مناسبت‌ نام‌ قبیله‌ای‌ که‌ در اطراف‌ آن‌ زندگی‌ می‌کرد) و گاهی‌ قصبة‌ بنی‌کُش‌ خوانده‌ می‌شد. این‌ شهر تقریباً در فاصلة‌ مساوی‌ از دارالبیضاء (کازابلانکا) و مراکش‌ و فاس‌، بر روی‌ یکی‌ از شیبهای‌ دیر ] جلگه‌های‌ کوههای‌ اطلس‌ متوسط‌ [ ، در ارتفاع‌ 620 متری‌ از سطح‌ دریا، در ناحیة‌ کوهپایه‌ای‌ بین‌ اطلس‌ میانی‌ و جلگة‌ تاریخی‌ تادْلا * واقع‌ شده‌ و مرکز رسمی‌ این‌ جلگه‌ است‌.شهر در اطراف‌ قلعه‌ یا قصبه‌ای‌ گسترده‌ است‌ که‌ در حدود 1099 به‌ فرمان‌ مولای‌ اسماعیل‌ ساخته‌ شده‌ و در قرن‌ سیزدهم‌ به‌ دستور مولای‌ سلیمان‌ و پس‌ از آن‌ بار دیگر تجدید بنا شده‌ است‌. چشمة‌ اسردون‌ در جنوب‌ شهر این‌ گمان‌ را پیش‌ می‌آورد که‌ بنی‌ملال‌، مانند مراکز دیگر دیر، از قبیل‌ آغْمات‌ * و دَمْنات‌ * ، قدمت‌ بسیار داشته‌ باشد، ولی‌ تاکنون‌ اثری‌ از زندگی‌ قبل‌ از تاریخ‌ در آنجا کشف‌ نشده‌ است‌. بعید نیست‌ که‌ بنی‌ ملال‌ همان‌ حِصنِ دَیی‌ یا پایتخت‌ کوچکی‌ باشد که‌ یحیی‌بن‌ ادریس‌ در قرن‌ سوم‌ از قلمرو پادشاهی‌ پدرش‌ به‌ ارث‌ برد و جغرافی‌دانان‌ مسلمان‌ از آن‌ به‌ عنوان‌ قلعه‌ و مرکز بازار مهمی‌ یاد می‌کنند. بنی‌ملال‌ در 534 یا 535 به‌ تصرف‌ موحدون‌ در آمد.جمعیت‌ شهر، رشد سریعی‌ داشته‌ است‌؛ در 1337/1918 به‌ 000 ، 3 تن‌ و در 1339 ش‌/ 1960 به‌ 000 ، 60 تن‌ رسیده‌ بود. از 1331 ش‌/ 1952 تا 1339 ش‌/ 1960، رشد جمعیت‌ 81% بوده‌ که‌ علت‌ آن‌ اهمیت‌ اداری‌ کنونی‌ شهر، توسعة‌ کشاورزی‌ جلگة‌ رسوبی‌ بزرگ‌ تادلا، تأسیسات‌ دریاچة‌ سد و پیشرفتهای‌ سی‌ سال‌ اخیر در زمینة‌ آبیاری‌ است‌. در 1982 جمعیت‌ آن‌ 003 ، 95 تن‌ بوده‌ است‌ ( > دایرة‌المعارف‌ ورلد بوک‌ < ، ج‌ 13، ص‌ 613). همچنین‌ اهمیت‌ بنی‌ملال‌، به‌ علت‌ نقش‌ آن‌ به‌ عنوان‌ مرکز بازار مهمی‌ برای‌ تأمین‌ نیازمندیهای‌ قبایلِ بربر دره‌های‌ اطلس‌ میانی‌ و نیز اطلس‌ کبیر مرکزی‌ (مخصوصاً وادی‌ تَدْغَت‌) افزایش‌ یافته‌ است‌. هفته‌ای‌ یک‌ بار، بازار بسیار فعالی‌ در مرکز شهر تشکیل‌ می‌شود که‌ در آن‌ بالاپوشهای‌ عجیب‌ جاجیمی‌ (حَنْبَل‌) به‌ فروش‌ می‌رسد.باغهای‌ سرسبز و زیتون‌زارهای‌ غنی‌ و تاکستانها و باغهای‌ مرکبات‌ و انار تا دیوارة‌ کوه‌، که‌ آب‌ فراوان‌ و گوارا از شش‌ چشمة‌ آن‌ می‌جوشد، ادامه‌ دارد. در وسط‌ این‌ واحه‌ زاویة‌ سیدی‌ احمدبن‌ قاسم‌ قرار گرفته‌ که‌ بنای‌ مناره‌های‌ آن‌ به‌ یوسف‌بن‌ تاشفین‌، امیر بزرگ‌ مُرابِطون‌، منسوب‌ است‌ (به‌ اغلب‌ احتمال‌ مناره‌ها از آثار نوة‌ او تاشفین‌ است‌ که‌ قبل‌ از مرگ‌ خود در راه‌ اُرانیه‌ از بنی‌ملال‌ گذشته‌ بود). شهر بنی‌ملال‌ امروزه‌ به‌ صورت‌ مرکزی‌ برای‌ جهانگردانِ کوهنورد در آمده‌ است‌.منابع‌: ح‌. عود، جغرافیة‌ المدن‌ المغربیة‌ ، رباط‌ 1964، فهرست‌؛ـ Abd Alla ¦ h ibn ـ Abd al- ـ Aziz Bakr ¦ â , Description de l'Afrique Septentrionale , ed. and tr. de Slane, Algiers 1913, index; J. Pourtauborde, L'office de l'irrigation aux Beni Amir-Beni Moussa, in Encyclopإdie d'Outre-Mer , Paris (June 1954), document no. 28; P. Ricard, Guide Bleu , Maroc 1950, index; H. Terrasse, Histoire du Maroc , Casablanca 1949, index; The World book encyclopedia , London 1995.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

دوردن ( د. اسلام ، چاپ دوم . تکمله )

حوزه موضوعی

جغرافیا

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده