بنیاد فرهنگ تاجیکستان
معرف
کانونی‌ در شهر دوشنبه‌، پایتخت‌ جمهوری‌ تاجیکستان‌
متن
بنیاد فرهنگ‌ تاجیکستان‌ ، کانونی‌ در شهر دوشنبه‌، پایتخت‌ جمهوری‌ تاجیکستان‌. بحران‌ فرهنگی‌ در قلمرو اتحاد جماهیر شورویِ سابق‌ که‌ ریشه‌ در نظام‌ کمونیستی‌ داشت‌، در دهة‌ هشتاد قرن‌ بیستم‌ میلادی‌ به‌ اوج‌ خود رسید. برای‌ مقابله‌ با این‌ بحران‌، روشنفکرانی‌ به‌ میدان‌ آمدند که‌ دیمتری‌ لیخاچیوف‌ در شوروی‌ و بانو گل‌رخسار در تاجیکستان‌، از سران‌ آنان‌ محسوب‌ می‌شدند. بنیاد فرهنگ‌ تاجیکستان‌ که‌ رسالتش‌ نجات‌ مردم‌ از بحران‌ فرهنگی‌ بود، در 1366ش‌/1987 به‌ عنوان‌ بخشی‌ از بنیاد فرهنگ‌ اتحاد شوروی‌، به‌ وجود آمد و در مهر 1370/ اکتبر 1991، طبق‌ آیین‌نامه‌ای‌، استقلال‌ خود را اعلام‌ کرد (کمال‌، ص‌ 10).بنیاد فرهنگ‌ تاجیکستان‌ در مدتی‌ نسبتاً اندک‌، کار فراوانی‌ انجام‌ داده‌ و در جامعة‌ فرهنگی‌ تاجیکستان‌ جایگاهی‌ شایسته‌ ‌ یافته‌است‌.درنتیجة‌ تلاشهای‌ آن‌، سازمانهای‌ فرهنگی‌ «احیای‌ یغناب‌» (برای‌ حفظ‌ فرهنگ‌ بازماندگان‌ سغدیان‌ باستانی‌)، «هاویریم‌» ویژة‌ یهودیان‌ تاجیکستان‌، «آلان‌» ویژة‌ قوم‌ آسها تأسیس‌ یافته‌اند (پانفیل‌اُوف‌، ص‌ 15؛ گاوری‌یل‌اوف‌؛ حسین‌، 1991، ص‌ 4؛ کمال‌، همانجا).از مهمترین‌ وظایف‌ بنیاد، همکاری‌ سودمند آن‌ با کانونهای‌ فرهنگی‌ ایران‌ بوده‌ است‌، چنانکه‌ در 1369 ش‌/ 1990، پیش‌ از فروپاشی‌ اتحاد شوروی‌، جشنوارة‌ فیلمهای‌ ایرانی‌ را تشکیل‌ داد، و در پی‌آن‌، نمایشگاه‌ کتاب‌ و آثار خوشنویسان‌ و مینیاتورسازان‌ و صنایع‌ دستی‌ ایرانی‌ را برگزار کرد (حسین‌، 1990؛ نجات‌، ص‌ 4؛ رحیم‌؛ کمال‌، همانجا). در پاییز 1371ش‌/ 1992 نیز مجمع‌ جهانی‌ اوستاشناسان‌ را برپا کرد که‌ در آن‌ دانشمندان‌ ایرانی‌ نیز حضور فعال‌ داشتند (نجات‌ وسنگین‌، ص‌ 3ـ4).بنیاد فرهنگ‌ تاجیکستان‌ همراه‌ با شهرداری‌ دوشنبه‌، جایزة‌ سالانة‌ مشترکی‌، با عنوان‌ «احیا»، جهت‌ رشد فرهنگ‌ و ترویج‌ آداب‌ و سنن‌ مردمی‌ ترتیب‌ دادند که‌ نخستین‌ برندگان‌ آن‌ در 1372 ش‌/ 1993 سهراب‌ قربانف‌ و انوشیروان‌ بیکسیان‌، سازندگان‌ پیکرة‌ حکیم‌ ابوالقاسم‌ فردوسی‌، بودند که‌ در میدان‌ مرکزی‌ شهر دوشنبه‌ نصب‌ شده‌ است‌. همچنین‌، بنیاد با همکاری‌ شهرداری‌، از 1372ش‌/ 1993، آزمونی‌ سالانه‌ به‌ نام‌ «اثر سال‌» برای‌ تقدیر از بهترین‌ آثار ادبی‌، ترتیب‌ می‌دهد که‌ در ایام‌ نوروز برگزار می‌شود (کمال‌، همانجا).بنیاد فرهنگ‌ تاجیکستان‌ دارای‌ کتابخانه‌ای‌ غنی‌ است‌ که‌ در تجهیز آن‌ دانشمندان‌ و ادیبان‌ و نهادهای‌ فرهنگی‌ ایران‌ نیز سهم‌ داشته‌اند. در تالار ساختمان‌ بنیاد، آثار هنری‌ جوانان‌ به‌ نمایش‌ گذاشته‌ می‌شود. ممتازترین‌ جوانانِ پژوهشگر و هنرمند، از کمک‌ مادی‌ و معنوی‌ بنیاد بهره‌مند می‌شوند (گسین‌اُوا؛ کمال‌، ص‌ 11).از دیگر کارهای‌ شایسته‌ بنیاد گردآوری‌ دستنویسهای‌ نادر آثار پیشینیان‌ از میان‌ مردم‌ است‌. تاکنون‌، بیش‌ از 470 جلد کتاب‌ گرانبها در فلسفه‌، نجوم‌، ریاضی‌، دین‌، ادبیات‌ و...به‌ پژوهشگاه‌ میراث‌ خطی‌ اهدا شده‌ است‌ تا از آنها نگهداری‌ و استفاده‌ شود (کمال‌، همانجا).این‌ بنیاد در مبادلة‌ مطبوعات‌، آثار موسیقی‌، نقاشی‌ و دیگر انواع‌ هنر با سایر کشورها، بویژه‌ ایران‌، بسیار فعال‌ است‌ («مژده‌ها از تاجیکستان‌»، ص‌ 4؛ غلام‌اُوا؛ شاپور؛ «آغاز هفتة‌ فرهنگی‌ ایران‌»).بنیاد دارای‌ نشریه‌ای‌ به‌ نام‌ فرهنگ‌ است‌ که‌ هر دوماه‌ یک‌ شماره‌ از آن‌ منتشر می‌شود و به‌ نشر آثار با ارزش‌ پیشینیان‌ و سخنوران‌ ممتاز معاصر اختصاص‌ دارد. ارمغان‌ ، از انتشارات‌ دیگر بنیاد است‌ که‌ با همکاری‌ سفارتخانة‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ در تاجیکستان‌ طبع‌ ونشر می‌شود (کمال‌، ص‌ 10).منابع‌:"A ¦ gha ¦ z-e `Hafta-ye farhangi-ye Ira ¦ n'", Paya ¦ m-e Dushanbe, 13 Dec. 1990; Mierhaim Gavriela ¦ v, "`Ha ¦ verim' dar pahlu ¦ -ye du ¦ sta ¦ n", Ta ¦ jikista ¦ n-e Sa ¦ vet i ¦ , 29 Dec. 1990; N.Ghula ¦ ma ¦ va, "Veseliye Kartinki", Vec § erniy Dush § anbe , 16 Nov. 1990; I. Guseyna ¦ va, "Stipendiati Bunya ¦ d-e Farhang", Sada ¦ -ye mardom , 29 Jan. 1991; Mak ¤ sud Husayn, "Dar diya ¦ r-e Firdavs ¦ â ", Ta ¦ jikista ¦ n-e Sa ¦ vet i ¦ , 15 Aug. 1990; idem, "Yaghna ¦ b, Butam, Ku ¦ hista ¦ n, ba ¦ z Yaghna ¦ b", Ta ¦ jikista ¦ n-e Sa ¦ vet i ¦ , 4 Apr. 1991; Hamza Kama ¦ l, "Ta ¦ c § ara ¦ gh-e ma ـ rifat foru ¦ za ¦ n ba ¦ shad", Ta ¦ jikista ¦ n , no.4-6 (1996); "Muzhdaha ¦ az Ta ¦ jikista ¦ n", H ¤ aqiqat-e U ¦ zbakista ¦ n , (8 Nov.1990); Da ¦ ra ¦ Naj  a ¦ t, "Khayr-e mak ¤ dam du ¦ sta ¦ n", Ta ¦ jikista ¦ n-e Sa ¦ vet i ¦ , 23 Nov. 1990; Da ¦ ra ¦ Naja ¦ t va Aziz Sangin, "Pazho ¦ hishgar va ro ¦ shangar-e zam ¦ â n o a ¦ sma ¦ n-e nov ¦ â n", Ta ¦ jikista ¦ n-e Sa ¦ vet i ¦ , 6 Dec. 1990; A ¦ leg Panfila ¦ v, "Ba ¦ r-e d ¦ â garsukhan az maktabha ¦ -ye Yaghna ¦ b", A ¦ mo ¦ zga ¦ r , (20 Nov. 1990); Samad Rah ¦ â m, "Ma ¦ panjaha ¦ -ye yak dast", Paya ¦ m-e Dushanbe, 5 Jan. 1991; AhmadSha ¦ pu ¦ r, "Nama ¦ yish-e rasmha ¦ va kita ¦ bha ¦ ", Adabiya ¦ t va san ـ at , (22 Nov. 1990).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

رحیم مسلمانیان قبادیانی

حوزه موضوعی

اسلام معاصر

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده