بنیاد دایرة المعارف اسلامی .
معرف
نهاد غیرانتفاعی‌، تدوین‌کننده‌ و ناشر دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ * ، از منابع‌ مهم‌ مرجع‌ در زبان‌ فارسی‌
متن
بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ . نهاد غیرانتفاعی‌، تدوین‌کننده‌ و ناشر دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ * ، از منابع‌ مهم‌ مرجع‌ در زبان‌ فارسی‌. بنا به‌ تصمیم‌ آیت‌اللّه‌ سیدعلی‌ خامنه‌ای‌، رئیس‌جمهور وقت‌ (1360ـ 1368 ش‌) و سپس‌ رهبر جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ (1368 ش‌ ـ ) و به‌ قصد تدوین‌ و نشر «مجموعه‌ای‌ از مقالات‌ مختلف‌ علوم‌ و فنون‌ اسلامی‌ به‌ صورت‌ موضوعی‌ یا الفبایی‌» به‌ زبان‌ فارسی‌، که‌ بعداً دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ نام‌ گرفت‌ (بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌، اساسنامه‌ ، مادة‌ 3)، در 1362 ش‌ در تهران‌ تأسیس‌ شد. این‌ نکته‌ که‌ در نظام‌ تأسیس‌یافتة‌ اسلامی‌ در ایران‌، تدوین‌ دایرة‌المعارفی‌ که‌ معرّف‌ دانش‌ و بینش‌ کشور ایران‌ در حوزة‌ فرهنگ‌ و تمدن‌ اسلامی‌ باشد، ضرورت‌ دارد، در همان‌ آغاز تأسیس‌ مورد توجه‌ قرار گرفت‌. همچنین‌ تأکید شد که‌ پژوهندگان‌ مسلمان‌، حتی‌ در کشورهای‌ اسلامی‌، ناگزیرند برای‌ برطرف‌ ساختن‌ نیازهای‌ پژوهشی‌ خود به‌ دایرة‌المعارفهایی‌ به‌ قلم‌ نویسندگان‌ غیرمسلمان‌ و به‌ زبانهایی‌ جز زبانهای‌ رایج‌ در دنیای‌ اسلام‌ مراجعه‌ کنند. تدوین‌ و انتشار دایرة‌المعارفی‌ در ایران‌، و فعلاً به‌ زبان‌ فارسی‌، که‌ همة‌ عالمان‌، محققان‌ و صاحب‌نظران‌ حوزه‌های‌ علوم‌ دینی‌ و محافل‌ دانشگاهی‌ و پژوهشی‌ داخلی‌ و خارجی‌ در آن‌ سهیم‌ باشند، می‌تواند این‌ کاستی‌ را مرتفع‌ سازد (همانجا؛ حدّادعادل‌، ص‌ 10).اقدامات‌ اولیه‌ برای‌ تأسیس‌ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌، از سوی‌ جمعی‌ به‌ سرپرستی‌ سیّدمصطفی‌ میرسلیم‌ مسئول‌ وقت‌ نهاد ریاست‌جمهوری‌ و با همکاری‌ جمال‌الدین‌ شیرازیان‌، عضو حوزة‌ مشاوران‌ رئیس‌جمهور در امورفرهنگی‌، آغاز شد. هیئت‌امنا، یکی‌ از ارکان‌ پنجگانة‌ بنیاد (رجوع کنید به ادامة‌ مقاله‌)، جلسة‌ افتتاحیّة‌ خود را در شانزدهم‌ بهمن‌ 1362 برگزار کرد و آیین‌نامة‌ تشکیل‌ جلسات‌ را به‌ منظور تصمیم‌گیری‌ در خصوص‌ چگونگی‌ تأسیس‌ بنیاد از تصویب‌ گذراند. در این‌ جلسه‌ مهدی‌ محقق‌ به‌ عنوان‌ نخستین‌ مدیرعامل‌ بنیاد با رأی‌گیری‌ انتخاب‌ و برای‌ صدور حکم‌ رسمی‌ پیشنهاد شد (بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌. هیئت‌ امنا، صورت‌جلسة‌ مورخ‌ 16/11/1362). در نیمة‌ اول‌ 1363 ش‌، مقدمات‌ تأسیس‌ بنیاد فراهم‌ آمد و فعالیتهای‌ آن‌ برای‌ تدوین‌ دانشنامه‌ از پاییز همان‌ سال‌ آغاز شد.ساختار. بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ از پنج‌ رکن‌ تشکیل‌ شده‌ است‌: 1) ریاست‌ عالیّه‌ (آیت‌اللّه‌ سیّدعلی‌ خامنه‌ای‌)؛ 2) هیئت‌ امنا؛ 3) هیئت‌ مدیره‌؛ 4) هیئت‌ مشاوران‌ علمی‌؛ 5) بازرسان‌. هیئت‌ امنا ابتدا از این‌ ده‌ تن‌ تشکیل‌ شد: رضا استادی‌، نصرالله‌ پورجوادی‌، غلامعلی‌ حدّادعادل‌، محمدرضا حکیمی‌، عبدالکریم‌ سروش‌، سیّدجعفر شهیدی‌، جمال‌الدین‌ شیرازیان‌، ابوالقاسم‌ گرجی‌، مهدی‌ محقق‌ و سیّدمصطفی‌ میرسلیم‌. مدتی‌ بعد، با شرکت‌ نکردن‌ رضا استادی‌ و محمدرضا حکیمی‌، احمد طاهری‌ * عراقی‌ (متوفی‌ اردیبهشت‌ 1370) در این‌ هیئت‌ عضویت‌ یافت‌. طی‌ سالهای‌ بعد با به‌ عضویت‌ درآمدن‌ افراد جدید شمار اعضا به‌ چهارده‌ تن‌ افزایش‌ یافت‌. اعضای‌ جدید عبارت‌ بودند از: جعفر سبحانی‌ و علی‌اکبر ولایتی‌ (تاریخ‌ عضویت‌ هر دو: 1369 ش‌)، غلامعلی‌ خوشرو، حسن‌ طارمی‌راد، صادق‌ لاریجانی‌ و محمدهادی‌ معرفت‌. اهمّ وظایف‌ و اختیارات‌ هیئت‌ امنا برحسب‌ اساسنامه‌ عبارت‌ است‌ از: تعیین‌ خط‌مشی‌ دانشنامه‌ ، ضوابط‌ و معیارهای‌ علمی‌، رسیدگی‌ به‌ صلاحیت‌ معاونان‌ و مشاوران‌، تغییر و تبدیل‌ در اساسنامه‌ و بررسی‌ مسائل‌ خاص‌ (مادة‌ 7).هیئت‌ مدیره‌، مرکب‌ است‌ از مدیرعامل‌ و معاونان‌ علمی‌ و اجرایی‌، که‌ بنابه‌ اساسنامه‌ نُه‌ وظیفة‌ اصلی‌ دارد. این‌ وظایف‌ عمدتاً شامل‌ تصویب‌ تشکیلات‌، برنامه‌ها، بودجة‌ سالانه‌، آیین‌نامه‌ها، رسیدگی‌ به‌ امور جاری‌ بنیاد و تهیة‌ گزارشهای‌ لازم‌ برای‌ تسلیم‌ به‌ هیئت‌ امناست‌. این‌ هیئت‌ به‌ طور مرتب‌، با حضور رئیس‌ هیئت‌ امنا، تشکیل‌ جلسه‌ می‌دهد (مادة‌ 9).مدیرعامل‌ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ به‌ پیشنهاد هیئت‌ امنا و تصویب‌ ریاست‌ عالیه‌ برگزیده‌ می‌شود. وظایف‌ و اختیارات‌ عمدة‌ او برحسب‌ اساسنامه‌، عزل‌ و نصب‌ معاونان‌، تأسیس‌ بخشهای‌ مختلف‌ بنیاد، تماس‌ با نویسندگان‌ و پژوهشگران‌ داخلی‌ و خارجی‌ به‌ منظور تهیة‌ مقاله‌ و ادارة‌ امورعلمی‌ و اجرایی‌ است‌ (مادة‌ 10 و 11). مدیران‌ عامل‌ بنیاد از ابتدا تاکنون‌ (سال‌ 1377) از این‌ قرارند: مهدی‌ محقق‌ (1362ـ 1364 ش‌)؛ نصراللّه‌ پورجوادی‌ (1364ـ 1369)؛ سیّدمصطفی‌ میرسلیم‌ (1369ـ1373)؛ و غلامعلی‌ حدّادعادل‌ (1374ـ ). بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ در دورة‌ مدیریت‌ مهدی‌ محقق‌ پایه‌ریزی‌ شد و شکل‌ گرفت‌؛ نخستین‌ دفتر دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ و شماری‌ کتاب‌ در زمان‌ مدیریت‌ نصراللّه‌ پورجوادی‌ منتشر شد؛ در سالهای‌ مدیریّت‌ سیّدمصطفی‌ میرسلیم‌، بنیاد توسعه‌ و گسترش‌ یافت‌ و چهار دفتر دیگر دانشنامه‌ منتشر شد و سازمان‌ بنیاد تقریباً به‌ شکل‌ کنونی‌ خود درآمد؛ و در دورة‌ مدیریت‌ غلامعلی‌ حدّادعادل‌ با انتشار چهار مجلد دانشنامه‌ ـ که‌ مشتمل‌ بر دفترهای‌ منتشر شدة‌ قبلی‌ نیز هست‌ ـ جمعاً حدود سه‌ هزار صفحه‌، مشتمل‌ بر بیشتر مقالات‌ حرف‌ «ب‌»، به‌ مرحلة‌ جمع‌بندی‌ تجارب‌ برای‌ تصحیح‌ روشها و اصلاح‌ ساختار، تقویت‌ گروههای‌ علمی‌ و جذب‌ و آموزش‌ نیروهای‌ جوان‌ با هدف‌ سرعت‌ بخشیدن‌ و گسترش‌ دادن‌ به‌ فعالیتهای‌ آینده‌، دست‌یافته‌ است‌.هیئت‌ مشاوران‌ علمی‌ براساس‌ اساسنامه‌ به‌ پیشنهاد مدیرعامل‌ و تصویب‌ هیئت‌ امنا انتخاب‌ می‌شوند (مادة‌ 12). مشاوران‌ را طیف‌ متنوّع‌ و گسترده‌ای‌ از متخصّصان‌، کارشناسان‌ و صاحب‌نظران‌ در زمینه‌های‌ مختلف‌ علوم‌ و معارف‌ اسلامی‌ تشکیل‌ می‌دهند. شماری‌ از این‌ مشاوران‌ به‌ صورت‌ تمام‌وقت‌ یا پاره‌وقت‌ با بنیاد همکاری‌ دارند و شماری‌ از آنان‌ نیز کارشناسانی‌ در خارج‌ از تهران‌ یا ایران‌اند که‌ در صورت‌ لزوم‌ از آنان‌ نظرخواهی‌ می‌شود. در چند سال‌ اخیر که‌ برشمار اعضای‌ علمی‌ تمام‌وقت‌ در گروههای‌ علمی‌ بنیاد افزوده‌ شده‌، از عدة‌ مشاوران‌ علمی‌ خارج‌ از بنیاد کاسته‌ شده‌ است‌.در ساختار تشکیلاتی‌ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌، ریاست‌ عالیه‌ در رأس‌ تشکیلات‌ و هیئت‌ امنا، هیئت‌مدیره‌ و مدیرعامل‌ بترتیب‌ در رده‌های‌ پایینتر مدیریت‌ تشکیلات‌ قرار می‌گیرند. مدیرعامل‌، با همکاری‌ معاون‌ علمی‌ و معاون‌ اجرایی‌، گروههای‌ علمی‌ (شامل‌ گروههای‌ اسلام‌ معاصر، تاریخ‌، تاریخ‌ علم‌، جغرافیا، زبان‌ و ادبیات‌، فرهنگ‌ و تمدن‌ اسلامی‌، فلسفه‌ و عرفان‌، معارف‌ و کلام‌)، واحدها و بخشهای‌ علمی‌ (مدخل‌، ویرایش‌، کتابشناسی‌، اعلام‌ و تجهیز تصویری‌)، کتابخانه‌ و مرکز اطلاع‌رسانی‌، و بخشهای‌ انتشارات‌، اداری‌ ـ مالی‌، امورکارکنان‌ و دیگر واحدهای‌ پشتیبانی‌ را اداره‌ می‌کند. واحد روابط‌عمومی‌، واحد سفارش‌ و پیگیری‌ مقالات‌، بخش‌ رایانه‌ و دبیرخانه‌ نیز، مدیرعامل‌ و معاونان‌ را یاری‌ می‌رسانند.منابع‌ مالی‌. بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ با دارایی‌ حدود نود میلیون‌ ریال‌ تأسیس‌ شد (رجوع کنید به آگهی‌ تأسیس‌ مؤسسه‌، روزنامة‌ رسمی‌ ، 9/8/66). بودجة‌ سالانة‌ بنیاد که‌ به‌ حسب‌ نیازها و گسترش‌ کار بتدریج‌ افزایش‌ یافته‌ است‌ از طریق‌ برخی‌ بنیادها، نظیر بنیاد فرهنگی‌ امام‌رضا علیه‌السلام‌ و بنیاد مستضعفان‌، که‌ بنابه‌ قانون‌ بخشی‌ از درآمدهای‌ آنها باید در امورعلمی‌ ـ فرهنگی‌ صرف‌ شود، تأمین‌ می‌شد. در دورة‌ مدیریّت‌ نصراللّه‌ پورجوادی‌، که‌ مصادف‌ با دورة‌ مشکلات‌ اقتصادی‌ ناشی‌ از جنگ‌ عراق‌ با ایران‌ بود، مساعدت‌ مالی‌ و فنّی‌ «مرکز نشر دانشگاهی‌ * »، بخشی‌ از کمکهای‌ نهادها به‌ بنیاد بود. در سالهای‌ نخستین‌ تأسیس‌، به‌ لحاظ‌ وضع‌ جنگی‌ و تنگناهای‌ مالی‌ کشور، بودجة‌ بنیاد بسیار محدود بود و فقط‌ نیازهای‌ اولیّه‌ را تکافو می‌کرد و هیچ‌ مجالی‌ به‌ برنامه‌های‌ توسعه‌ و گسترش‌ نمی‌داد، اما پس‌ از پایان‌ جنگ‌، امکان‌ تخصیص‌ بودجة‌ بیشتر و توسعة‌ فعالیتها فراهم‌ شد. بودجة‌ بنیاد در سالهای‌ اخیر از طریق‌ دفتر رهبری‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ مستقیماً در اختیار بنیاد قرار گرفته‌ و در واقع‌ بنیاد به‌ نهاد علمی‌، پژوهشی‌ و فرهنگیِ وابسته‌ به‌ این‌ دفتر تبدیل‌ شده‌ است‌ («آشنایی‌ با بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ و دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌»، ص‌ 104).نیروی‌ انسانی‌ . همکاران‌ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ از دو دستة‌ اصلی‌ تشکیل‌ می‌شوند: ثابت‌ و تمام‌ وقت‌؛ پاره‌ وقت‌ و خارج‌ از بنیاد. علاوه‌ بر این‌، شمار قابل‌توجهی‌ از مؤلفان‌ و محققان‌ دانشگاهی‌ و حوزه‌ای‌، چه‌ از داخل‌ کشور و چه‌ از سایر کشورهای‌ اسلامی‌ یا کشورهای‌ دیگر، بنا به‌ مورد و برحسب‌ حوزة‌ تخصّصی‌شان‌، با بنیاد همکاری‌ دارند. این‌ دسته‌ از همکاران‌، بنا به‌ تقاضای‌ بنیاد، مقالاتی‌ را برای‌ درج‌ در دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ تألیف‌ یا ترجمه‌ می‌کنند. شمار این‌ عده‌ از ابتدای‌ تأسیس‌ بنیاد تاکنون‌، حدود چهارصد نفر بوده‌ است‌.هستة‌ علمی‌ بنیاد در 1363 ش‌ با همکاری‌ جمعی‌ از استادان‌، محققان‌، نویسندگان‌، مترجمان‌، ویراستاران‌ و کارشناسان‌ باتجربه‌، بویژه‌ در زمینة‌ دانشنامه‌نگاری‌ و تدوین‌ منابع‌ مرجع‌ تشکیل‌ گردید. فعالیت‌ علمی‌، از جمله‌ کتابخانة‌ تخصّصی‌ مشتمل‌ بر اهمّ منابع‌ و مراجع‌ مطالعات‌ اسلامی‌ از آذر 1363 عملاً و رسماً آغاز شد. شورای‌ علمی‌، به‌ منظور تدوین‌ و اجرای‌ برنامة‌ علمی‌ و عملی‌ و نظارت‌ مستمر بر آن‌، به‌ ریاست‌ مهدی‌ محقق‌ و با حضور عباس‌ زریاب‌ * (متوفی‌ بهمن‌ 1373)، فتح‌اللّه‌ مجتبایی‌، علی‌اشرف‌ صادقی‌، احمد طاهری‌ عراقی‌ و عبدالحسین‌ آذرنگ‌ تشکیل‌ گردید. ترکیب‌ این‌ شورا با افزوده‌ شدن‌ همکاران‌ جدید، تغییر یافت‌. در دورة‌ مدیریت‌ نصراللّه‌ پورجوادی‌ شورای‌ علمی‌ گاه‌ به‌ ریاست‌ نصراللّه‌ پورجوادی‌ و عمدتاً به‌ ریاست‌ احمد طاهری‌ عراقی‌، بخشی‌ از نشستهای‌ خود را با حضور مؤلّفان‌ و ویراستاران‌ زبانی‌ و موضوعی‌، از جمله‌ ابوالحسن‌ نجفی‌، احمد سمیعی‌ گیلانی‌، سعید ارباب‌ شیرانی‌، رضا سیدحسینی‌، عباس‌ حرّی‌، هوشنگ‌ اعلم‌، محمدحسین‌ مشایخ‌ فریدنی‌ (متوفی‌ 1369 ش‌) و حسن‌ طارمی‌راد، تشکیل‌ می‌داد. بررسیها و تصمیمهای‌ این‌ شورا زمینة‌ تهیة‌ شیوه‌نامة‌ دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ و تدوین‌ آیین‌نامه‌ها و اصول‌ و ضوابط‌ تألیف‌، ترجمه‌، ویرایش‌ و آماده‌سازی‌ و نشر مقالات‌ را فراهم‌ ساخت‌. از 1369 ش‌ و با گسترش‌ بنیاد، بر شمار همکاران‌ علمی‌ افزوده‌ شد (برای‌ آگاهی‌ از صورت‌ کامل‌ همکاران‌ علمی‌، و سایر همکاران‌ رجوع کنید به صفحات‌ آغازین‌ د. ج‌. اسلام‌ ).فعالیت‌ علمی‌ . بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ ظرف‌ مدت‌ نسبتاً کوتاهی‌ به‌ جرگة‌ مراکز علمی‌، پژوهشی‌ و فرهنگی‌ کشور پیوست‌ و به‌ یکی‌ از کانونهای‌ عمده‌ و معتبر کشور در عرصة‌ دانشنامه‌نگاری‌، و حتی‌ ارائة‌ خدمات‌ مشورتی‌ و برخی‌ خدمات‌ تخصّصی‌ در این‌ زمینه‌ تبدیل‌ شد. مجموعة‌ علمی‌ بنیاد در همان‌ سالهای‌ نخستین‌ فعالیت‌ به‌ سنّتها و شیوه‌های‌ دانشنامه‌نگاری‌ و تدوین‌ برخی‌ کتابهای‌ مرجع‌ احاطه‌ یافت‌، و از طریق‌ وضع‌ و تنظیم‌ ضوابط‌، انتقال‌ دانسته‌ها و تجربه‌ها را به‌ نیروهای‌ علمی‌ جوانتر فراهم‌ ساخت‌. همین‌ روند انتقال‌، که‌ تحکیم‌ سنّتها و روشهای‌ علمی‌ ـ پژوهشی‌ است‌، از راه‌ آموزش‌ مداومِ ضمن‌ کار و حین‌ خدمت‌، و نیز برگزاری‌ تعدادی‌ دوره‌های‌ بلندمدت‌، میان‌مدت‌ و کوتاه‌مدت‌ آموزشی‌ و کارگاهها و نشستهای‌ چند ساعته‌، ادامه‌ دارد. در برنامه‌های‌ تازة‌ آموزشی‌ بنیاد که‌ از زمستان‌ 1377 ش‌ آغاز شده‌، افزایش‌ دوره‌های‌ داخلی‌ آموزشی‌ در مدّنظر قرار گرفته‌ است‌. بنیاد همچنین‌ با مراکز علمی‌ ـ پژوهشی‌ علاقه‌مند به‌ انتقال‌ تجربة‌ دانشنامه‌نگاری‌، چه‌ از راه‌ آموزش‌ چه‌ از طریق‌ نشستهای‌ بحث‌ و گفتگو، همکاری‌ می‌کند و با شماری‌ از مراکز علمی‌، محافل‌ دانشگاهی‌، حوزه‌ای‌ و سازمانهای‌ پژوهشی‌ تبادل‌ نظر و مبادلة‌ منابع‌ دارد. بنیاد در عین‌ حال‌ این‌ توان‌ را کسب‌ کرده‌ است‌ که‌ به‌ مرکزی‌ پژوهشی‌ و آموزشی‌ در زمینة‌ شاخه‌هایی‌ از علوم‌ و معارف‌ اسلامی‌، و نیز ناشر آثاری‌ در این‌ حوزه‌ها، تبدیل‌ شود.بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌، جز انتشار دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ ، که‌ فعالیت‌ اصلی‌ آن‌ است‌، یازده‌ دوره‌ مجلة‌ تحقیقات‌ اسلامی‌ و حدود 25 عنوان‌ کتاب‌ در زمینه‌های‌ مختلف‌ فرهنگ‌ و تمدن‌ اسلامی‌ منتشر کرده‌ است‌. انتشار مجلة‌ تحقیقات‌ اسلامی‌ بیشتر به‌ این‌ قصد بود که‌ تماس‌ جامعة‌ علمی‌ با آخرین‌ و تازه‌ترین‌ پژوهشها و یافته‌ها و اطلاعات‌ در زمینة‌ مطالعات‌ اسلامی‌ برقرار باشد.بنیاد به‌ مدت‌ چند سال‌ از طریق‌ برگزاری‌ نشستهای‌ سخنرانی‌ و جلسه‌های‌ بحث‌ و گفتگو، به‌ طرح‌ ابعادی‌ از مباحث‌ مختلف‌ مطالعات‌ اسلامی‌ و نیز انعکاس‌ بخشی‌ از آنها در شماره‌های‌ مجلة‌ تحقیقات‌ اسلامی‌ ، کمک‌ کرد. برگزاری‌ سمینار بین‌المللی‌ بازار در مهر 1371 در تبریز، با همکاری‌ دانشگاه‌ تبریز و چند نهاد دیگر، از جملة‌ تلاشهای‌ بنیاد در راه‌ طرح‌ یکی‌ از مهمترین‌ مباحث‌ مطالعاتی‌ در جهان‌ اسلام‌ بود. بنیاد در جریان‌ تدوین‌ مقالة‌ مفصّل‌ «بازار» برای‌ درج‌ در دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ ، کوشید تا ابعاد جهانی‌ نهاد دیرینه‌سال‌ بازار در دنیای‌ اسلام‌ درست‌ شناخته‌ و شناسانده‌ شود. فعالیتهایی‌ از این‌ نوع‌، البته‌ محدودتر از پیش‌، ادامه‌ دارد. از آن‌ جمله‌ است‌ همکاری‌ با دانشگاه‌ تهران‌ برای‌ تأسیس‌ پژوهشکدة‌ تاریخ‌ علم‌ و مشارکت‌ فعال‌ در برگزاری‌ دو همایش‌ بین‌المللی‌ در تاریخ‌ علم‌: گردهمایی‌ علم‌ و فلسفه‌ در آثار خواجه‌ نصیرالدین‌ طوسی‌ (اسفند 1375)، دومین‌ همایش‌ بین‌المللی‌ تاریخ‌ علم‌ در ایران‌ (خرداد 1377).شماری‌ از اعضای‌ علمی‌ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌، براساس‌ تبصرة‌ 3 مادة‌ 4 اساسنامة‌ بنیاد، با برنامه‌ها و فعالیتهای‌ علمی‌ ـ تحقیقی‌ بسیاری‌ همکاری‌ داشته‌اند. بنیاد تجربه‌های‌ خود را در اختیار هر نهادی‌ که‌ به‌ گونه‌ای‌ به‌ فعالیتهای‌ علمی‌ ـ تحقیقی‌ ابراز علاقه‌ کرده‌، قرار داده‌ است‌. شماری‌ از علاقه‌مندان‌ در بخشهای‌ مختلف‌ بنیاد کارورزی‌ و کارآموزی‌ کرده‌اند. نشستهای‌ بسیاری‌ برای‌ بحث‌ و مشورت‌ و مبادلة‌ تجربیات‌ برگزار شده‌ است‌. تنی‌ چند از پژوهشگران‌ بنیاد در مجامع‌ علمی‌ ـ تحقیقی‌ منعقد در کشورهای‌ دیگر شرکت‌، یا از طرحها و برنامه‌ها و نهادهای‌ معتبر علمی‌ ـ فرهنگی‌ بازدید کرده‌اند. نتیجة‌ برخی‌ از این‌ آمد و رفتها و دیدارها در نشریات‌ بنیاد منعکس‌ است‌.منابع‌: «آشنایی‌ با [ بنیاد ] دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌»، کیهان‌ فرهنگی‌ ، سال‌ 13، ش‌ 12 (خرداد و تیر 1375)؛ «آشنایی‌ با بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ و دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌»، نمایة‌ پژوهش‌ ، سال‌ 2، ش‌ 5 و 6 (بهار و تابستان‌1377)؛ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌، اساسنامة‌ بنیاد دایرة‌المعارف‌ اسلامی‌ ، متن‌ اصلاح‌ شده‌، مورخ‌ 1/9/1375 ش‌؛ غلامعلی‌ حدّادعادل‌، «دانشنامه‌: نقشة‌ تحقیق‌» (مصاحبه‌)، کیهان‌ فرهنگی‌ ، سال‌ 13، ش‌ 127 (خرداد و تیر 1375)؛ دانشنامة‌ جهان‌ اسلام‌ ، ج‌ 1، زیرنظر سیدمصطفی‌ میرسلیم‌، تهران‌ 1375 ش‌، دیباچه‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

عبدالحسین آذرنگ

حوزه موضوعی

اسلام معاصر

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده