بنْها] یا بنها [
معرف
شهری‌ در دلتای‌ نیل‌
متن
بَنْها] یا بِنها [ ، شهری‌ در دلتای‌ نیل‌. در کرانة‌ شاخة‌ دِمْیاط‌ در 45 کیلومتری‌ شمالِ قاهره‌ واقع‌ شده‌ و یکی‌ از بزرگترین‌ ایستگاههای‌ راه‌آهن‌ میان‌ قاهره‌ و اسکندریه‌ است‌. در گذشته‌ این‌ شهر جزو ایالت‌ الشرقیة‌ بود، اما امروزه‌ مرکز ایالت‌ القَلْیوبیَّه‌ است‌ ] جمعیت‌ طبق‌ سرشماری‌ 1365 ش‌/ 1986، 571 ، 115 تن‌ [ . نام‌ عربی‌ بنها، آوانویسیِ کلمة‌ قبطیِ «پَنَهو » است‌ ] یاقوت‌ حموی‌ و یعقوبی‌ آن‌ را بِنْها ذکر کرده‌اند [ .در تاریخ‌ مناسبات‌ سیاسیِ رسول‌ اکرم‌ صلی‌اللّه‌علیه‌وآله‌و سلّم‌ ومُقَوْقِس‌ (شخصیتی‌ نامعلوم‌ که‌ گویند بر مصر حکومت‌ می‌کرده‌) از این‌ منطقه‌ یاد شده‌ است‌. هنگام‌ برشمردن‌ هدایای‌ ارسالی‌ مقوقس‌ برای‌ حضرت‌ محمّد صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم‌، عسل‌ بنها را هم‌ نام‌ برده‌اند، و شاید شهرت‌ شهر به‌ «بنها العسل‌» به‌ همین‌ سبب‌ باشد. البته‌ ممکن‌ است‌ که‌ این‌ داستان‌ خود بیان‌ پیرایه‌یافتة‌ واقعیتی‌ تاریخی‌ باشد، زیرا به‌ تصریح‌ یکی‌ از نخستین‌ جغرافی‌نویسان‌، یعنی‌ یعقوبی‌ ] متوفی‌ 284 [ ، در دهکدة‌ بنها عسل‌ معروفی‌ به‌ دست‌ می‌آید. یاقوت‌ حموی‌ ] متوفی‌ 626 [ نیز کیفیت‌ این‌ عسل‌ را، که‌ موجب‌ افتخار مصر بوده‌، ستوده‌ است‌.وصف‌ ادریسی‌ ] جغرافی‌دان‌ مسلمان‌، متوفی‌ 560 [ را از این‌ شهر، شاید بتوان‌ اینگونه‌ ترجمه‌ کرد: «بنهاالعسل‌ سرزمین‌ پهناوری‌ است‌، که‌ اراضی‌ آن‌ پوشیده‌ از درخت‌ و دارای‌ میوة‌ فراوانی‌ است‌. کشتزارها بی‌انقطاع‌ به‌ هم‌ پیوسته‌ است‌. در سمت‌ روبرو، بر کرانة‌ غربی‌ نیل‌، شهر عمدة‌ ناحیه‌ واقع‌ است‌ که‌ نامش‌ بر کلّ منطقه‌ اطلاق‌ شده‌ است‌.»ظاهراً بنها هرگز سهم‌ مهمی‌ در تاریخ‌ نداشته‌ است‌. در اواخر قرن‌ گذشته‌، کالاهای‌ فراوانی‌ از بنها صادر می‌شد که‌ به‌ نام‌ همین‌ شهر معروف‌ بود. پرتقال‌ و نارنگی‌ نیز از صادرات‌ آن‌ بود و خواستاران‌ بسیار داشت‌.منابع‌: ابن‌عبدالحکم‌، فتوح‌ مصر و اخبارها ، قاهره‌ 1411/1991، ص‌ 48، 52؛ ابن‌فقیه‌، مختصر کتاب‌ البلدان‌ ، چاپ‌ دخویه‌، لیدن‌ 1886، ص‌ 67؛ ابن‌ممّاتی‌، کتاب‌ قوانین‌ الدّواوین‌ ، چاپ‌ عزیز سوریال‌ عطیة‌، قاهره‌ 1943، چاپ‌ افست‌ فرانکفورت‌ 1413/1992؛ یاقوت‌ حموی‌، معجم‌ البلدان‌ ، چاپ‌ ووستنفلد، لایپزیگ‌ 1866ـ1873، ج‌ 1، ص‌ 748؛ احمدبن‌ اسحاق‌ یعقوبی‌، کتاب‌ البلدان‌ ، چاپ‌ دخویه‌، لیدن‌ 1967، ص‌ 337؛Chauvet and Isembert, Guide de l'Orient, Malte, ـgypte , 293; Muhammad b. Muhammad Idr ¦ â s ¦ â , Description de l'Afrique et de l'Espagne , ed., R. Dozy and M. J. De Goeje, Leiden 1866, 152; J. Maspero and G. Wiet, Matإriaux pour servir ب la gإographie de l'ـgypte , Cairo 1914, 50; [ The Encyclopaedia Britannica , computer Disc, 1998, s.v. "Benha ¦ "].
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

گ . ویه ( د. اسلام )

حوزه موضوعی

جغرافیا

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده