بنت دیوید هارتویگ
معرف
خاورشناس‌ و متخصص‌ زبان‌عربی‌ رایج‌ در سده‌های‌ میانی‌ بویژه‌ در میان‌ یهودیان‌ عرب‌زبان‌، و عبری‌ میانه‌
متن
بنت‌ ، دیوید هارتویگ‌، خاورشناس‌ و متخصص‌ زبان‌عربی‌ رایج‌ در سده‌های‌ میانی‌ بویژه‌ در میان‌ یهودیان‌ عرب‌زبان‌، و عبری‌ میانه‌. بنت‌ در 1893، در کرتوشین‌ نزدیک‌ پزنان‌ (غرب‌ لهستان‌ امروزی‌) به‌ دنیاآمد ( د. جودائیکا ، ذیل‌ "Baneth" ؛ گویتین‌، ص‌1). پدرش‌ ادوارد بنت‌ (1855ـ1930) خاخام‌ و استاد دانشگاه‌ و پژوهشگر در تلمود، از اخلاف‌ خانوادة‌ روحانی‌ بنت‌ بود (اُلِنْدُرف‌، ص‌9). ازینرو دیوید نیز از تربیتی‌ کاملاً دینی‌ برخوردار شد که‌ بر افکار و فعالیتهای‌ پژوهشی‌ او تأثیر نهاد، چنانکه‌ بعدها آثار خود را تقریباً منحصراً به‌ عبری‌ می‌نوشت‌ (گویتین‌، همانجا). وی‌ فراگیری‌ زبان‌ عبری‌ را در هفت‌ سالگی‌ آغاز کرد و در سالهای‌ نوجوانی‌ زبانهای‌ لاتین‌ و آرامی‌ را بدون‌ مربّی‌ فراگرفت‌. در همین‌ اوان‌، با مقایسة‌ دو زبان‌ خویشاوند عبری‌ و آرامی‌، کار پژوهشی‌ خود را آغاز کرد. در شانزده‌سالگی‌ به‌ فراگیری‌ عربی‌، بدون‌ معلم‌، روی‌ آورد که‌ بعدها رشتة‌ اصلی‌ تحقیقات‌ او گردید (الندرف‌، ص‌10). از 1920 تا 1924 در آکادمی‌ علمی‌ یهودشناسی‌ به‌ پژوهش‌ پرداخت‌، سپس‌ به‌ فلسطین‌ رفت‌ و در دانشگاه‌ عبری‌ آنجا استادیار فلسفه‌ و زبان‌ و ادبیات‌ عرب‌ گردید ( د. جودائیکا ، همانجا؛ بدوی‌، ص‌ 47).در 1924، در کتابخانة‌ دانشگاه‌ ملی‌ یهود به‌ سمت‌ دستیار شروع‌ به‌کار کرد و تا 1937 در این‌ مقام‌ باقی‌ ماند و همسرش‌، اِرْنا، که‌ او نیز کتابدار بود، یاور وی‌ در پژوهشهایش‌ بود (گویتین‌، ص‌ 5). بنت‌ از 1946 به‌ مقام‌ استادی‌ زبان‌ و ادبیات‌ عرب‌ نایل‌ شد ( د. جودائیکا ، همانجا). گرچه‌ در کنعانی‌ و آرامی‌ و به‌ طورکلی‌ زبانشناسی‌ زبانهای‌ سامی‌ تخصص‌ داشت‌، به‌ پژوهشهایی‌ تطبیقی‌ در زمینة‌ فلسفة‌ دینی‌ اسلام‌ و یهود و تفکر دینی‌ یهودیان‌ عرب‌ نیز اهتمام‌ می‌ورزید (رجوع کنید به دنبالة‌ مقاله‌). دیوید بنت‌ در 1352ش‌/ 1973 درگذشت‌ (گویتین‌، ص‌ 1).از دیوید بنت‌ آثار چندانی‌ بر جای‌ نمانده‌ است‌ (برای‌ کتابشناسی‌ کامل‌ آثار وی‌ به‌عبری‌ و آلمانی‌ رجوع کنید به استودیا اوریینتالیا ، ص‌175ـ179)، زیرا پژوهشگری‌ کمال‌گرا بود که‌ به‌ آسانی‌ دست‌ به‌ قلم‌ نمی‌برد و مقالاتش‌ بیشتر صورت‌ تکمیلی‌ گفتارهای‌ او در کلاس‌ درس‌ و مباحثاتش‌ با شاگردان‌ بود که‌ بیشتر در یادنامه‌هایی‌ که‌ در بزرگداشت‌ همکارانش‌ تدوین‌ می‌شد، چاپ‌ شده‌ است‌ (گویتین‌، ص‌ 5). او که‌ علاقه‌ و عنایتی‌ خاص‌ به‌ غزالی‌ داشت‌، مقالات‌ > «یک‌ منبع‌ مشترک‌ در بارة‌ بَهی‌بن‌ پاقودا و غزالی‌» < (اورشلیم‌، 1938) و > «خاخام‌ یهودا هالوی‌ و غزالی‌» < (برلین‌ 1923 و تل‌آویو 1942) را در این‌ زمینه‌ نگاشت‌ که‌ این‌ مقالات‌ ویژگی‌ فلسفی‌ محض‌ یافته‌ است‌ (گویتین‌، ص‌ 1؛ بدوی‌، همانجا). در جهت‌ علاقه‌ به‌تفکر یهود ـ اسلامی‌ در سده‌های‌ میانی‌، بنت‌ از 1941 تا 1952 تنقیح‌ و ترجمة‌ آثار ابن‌میمون‌ (متوفی‌ 601) و نگارش‌ آثاری‌ دربارة‌ وی‌ و اندیشمند شکاک‌ و یهودی‌ دیگر، ابن‌کمونه‌، سعدبن‌ منصور (متوفی‌ 683) را وجهة‌ همت‌ خویش‌ ساخت‌ (گویتین‌، ص‌3؛ بدوی‌، همانجا).اما مهمترین‌ و بحث‌انگیزترین‌ جنبة‌ فعالیتهای‌ علمی‌ بنت‌، پژوهشهای‌ او دربارة‌ ویژگیهای‌ زبان‌ عربی‌ یهودیان‌ و زبان‌ عربی‌ به‌طورکلی‌ در قرون‌ میانه‌ بود (گویتین‌، همانجا) که‌ انتقادات‌ نویسندگان‌ عرب‌ را نسبت‌ به‌او برانگیخت‌ (رجوع کنید به بدوی‌، همانجا)، زیرا او انحراف‌ از هنجار زبان‌ عربی‌ را در متون‌ این‌ دوره‌ نشانة‌ زنده‌ بودن‌ زبان‌ و مشخصه‌ای‌ سبکی‌ و ویژگی‌ کاربردی‌ تصور می‌کرد نه‌ ناشی‌ از بی‌اطلاعی‌ نویسندگان‌ آنان‌ از دستور زبان‌ عربی‌ ( د. جودائیکا ، همانجا؛ گویتین‌، ص‌4). مقالات‌ > «تنوین‌ و گسترش‌ آن‌ تا حد تبدیل‌ به‌واژه‌ای‌ مستقل‌ در متون‌ عربی‌ یهودیان‌» < (1945ـ1946؛ گویتین‌، همانجا) و > «منظور محمد ] ص‌ [ هنگامی‌ که‌ دین‌ خود را اسلام‌ نامید چه‌ بود؟ معنی‌ اصلی‌ اَسْلَمَ و اشتقاقات‌ آن‌» < (1971؛ استودیا اوریینتالیا ، ص‌ 179)، از جملة‌ آثار او در این‌ عرصه‌ است‌. سهم‌ وی‌ در پژوهشهای‌ مربوط‌ به‌ اسناد یهودیان‌ در جِنیزة‌ قاهره‌ در خور توجه‌ و بسیار پر ثمر بوده‌ است‌ ( د. جودائیکا ، همانجا). وی‌ همراه‌ با گویتین‌ نظارت‌ بر تدارک‌ اثری‌ دربارة‌ این‌ اسناد را با عنوان‌ > کتابشناسی‌ مقدماتی‌ اسناد جنیزه‌ < برعهده‌ داشت‌ ( استودیا اوریینتالیا ، همانجا).منابع‌: عبدالرحمان‌ بدوی‌، موسوعة‌المستشرقین‌ ، بیروت‌ 1984؛Encyclopaedia Judaica , Jerusalem 1978-1982, s.v. "Baneth" (by M. D. Herr, S.D. Goitein, and S. M. Stern); S. D. Goitein, "David Hartwig (ZVI) Baneth", in Studia Orientalia: memoriae D. H. Baneth dedicata , Jerusalem 1979; Studia Orientalia: memoriae D. H. Baneth dedicata , Jerusalem 1979; Edward Ullendorff, "D. H. Baneth and philological precociousness", in Studia Orientalia: memoriae D. H. Baneth dedicata , Jerusalem 1979.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

افسانه منفرد

حوزه موضوعی

ادبیات و زبان ها

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده