بنبلونه (به اسپانیایی پامپلونا )
معرف
از شهرهای‌ شمال‌ اسپانیا و مرکز ایالت‌ ناوار
متن
بَنبَلونه‌ (به‌ اسپانیایی‌ پامپلونا )، از شهرهای‌ شمال‌ اسپانیا و مرکز ایالت‌ ناوار. جمعیت‌ آن‌ در اواخر دهة‌ 1330 ش‌/ 1950 حدود 000 ، 80 ] و در 1349 ش‌/ 1970: 168 ، 147 نفر رجوع کنید به > واژه‌نامة‌ جدید جغرافیایی‌ وبستر < ، ذیل‌ «پامپلونا» و در 1370ش‌/ 1991: 251 ، 179 نفر رجوع کنید به > کتاب‌ سال‌ بریتانیکا 1994 < ، ص‌ 776 [ بوده‌ است‌. هیچیک‌ از جغرافیدانان‌ عرب‌ وصف‌ دقیقی‌ از بنبلونه‌ در اواخر قرون‌ وسطا به‌ دست‌ نداده‌اند. حمیری‌ آن‌ را پایتخت‌ سرزمین‌ باسکها (واسکونها ، به‌ عربی‌: بَشکُنِش‌ * ) خوانده‌ است‌ که‌ گروهی‌ از قبایل‌ کوه‌نشین‌ مستقر در دامنه‌های‌ جنوبی‌ و منتهاالیه‌ غربی‌ سلسله‌ جبال‌ پیرنه‌، نزدیک‌ اقیانوس‌ اطلس‌، بوده‌اند. قلمرو اینان‌ از مغرب‌ به‌ سرزمینی‌ موسوم‌ به‌ «آلبه‌ و القِلاع‌ * »، (که‌ همان‌ کاستیل‌ = قَشتالة‌ * اولیه‌ باشد)؛ و از مشرق‌ به‌ مناطق‌ کوهستانی‌ محل‌ سکونت‌ گاسکونها (غَشقونیّون‌) و مردم‌ سربتانیا/ سردانیه‌ محدود می‌شده‌ است‌. در 121/739، والی‌ اندلس‌، عُقبه‌ الحجاج‌، بنبلونه‌ را تصرف‌ کرد، اما شهر بر قُرطُبه‌ شورید و در 161/778، با لشکرکشی‌ شارلمانی‌، فرانکها آن‌ را اشغال‌ کردند. بنبلونه‌ چندین‌ سال‌ در تصرف‌ فرانکها و گاسکونها باقی‌ ماند و از حدود 210/825، به‌ صورت‌ پایتخت‌ دوک‌نشین‌ مستقلی‌ در آمد، و اینیگوی‌ دوم‌ با موسی‌بن‌ موسی‌، که‌ هم‌ دایی‌ او بود و هم‌ خویشاوندیهای‌ سببی‌ دیگر با وی‌ داشت‌، مناسبات‌ صمیمانه‌ و نزدیک‌ بر قرار کرد. در 227، عبدالرحمان‌ دوم‌، نیروهای‌ اموی‌ را تا بنبلونه‌ پیش‌ برد و آنجا را غارت‌ کرد. در 245/859، دسته‌هایی‌ از دزدان‌ دریایی‌ اسکاندیناویایی‌ یعنی‌ نروژیها، تا بنبلونه‌ نفوذ کردند و سلطان‌ گارسیا اینیگوئث‌ را به‌ اسارت‌ گرفتند.در 312، عبدالرحمان‌ سوم‌ در خلال‌ مبارزاتش‌ با ناوار، چندی‌ این‌ شهر را تصرف‌، و سپس‌ ویران‌ کرد. در322 و در زمان‌ حکومتهای‌ دو حاجب‌ عامری‌، منصور * و مظفر * ، مسلمانان‌ برای‌ تصرف‌ بنبلونه‌ تلاشهایی‌ کردند.منابع‌: ابن‌عذاری‌، کتاب‌ البیان‌ المغرب‌ ، ج‌ 2، چاپ‌ کولن‌ و لوی‌ ـ پرووانسال‌، لیدن‌1948ـ1951، فهرست‌؛ اسماعیل‌بن‌ علی‌ ابوالفداء، کتاب‌ تقویم‌ البلدان‌ : چاپ‌ رینود و دیسلان‌، پاریس‌1840، ص‌ 180؛ محمدبن‌ عبدالله‌ حمیری‌، الروض‌ المعطار ، اسپانیا، ش‌ 51؛Dozy, Histoire des Musulmans d'Espagne , new ed., Leiden 1932, index; Muh ¤ ammad b. Muh ¤ ammad Idr ¦ â s ¦ â , La Espan ¬ a de Edrisi , ed. and Span. trans. by Saavedra, 59-73; Le ¨ vi-Provencal, "Du nouveau sur le royaume de Pampalune au LX e siةcle", Bulletin hispanique , lv, no. I(1953); [ 1994 Britannica book of the year , Chicago 1994; Webster's new geographical dictionary , Springfield 1980].
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

لوی ـ پرووانسال و ا. ه . میراندا ( د. اسلام )

حوزه موضوعی

جغرافیا

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده