بناک نیز «بنْلاک »
معرف
مالیاتی‌ «عرفی‌» در قرن‌ نهم‌
متن
بَنّاک‌ ، نیز «بَنْلاک‌»، مالیاتی‌ «عرفی‌» در قرن‌ نهم‌. این‌ مالیات‌ را در زمان‌ عثمانیان‌ دهقانان‌ متأهّل‌ («مُزَوَّجْ رعایا») که‌ زمینی‌ کمتر از نیم‌ «چِفْتْ * » داشتند یا اصلاً دارای‌ زمینی‌ نبودند، می‌پرداختند. نوع‌ اول‌ را «اَکینْلوبنّاک‌» یا فقط‌ «بناک‌» و نوع‌ دوم‌ را «جَبا بنّاک‌» یا «جَبا» می‌خواندند. احتمالاً واژة‌ «بناک‌» از فعل‌ عربی‌ «بَنَکَ» مشتق‌ شده‌ باشد.«بناکْ رسمی‌» در واقع‌، بخشی‌ از نظام‌ «چِفْت‌ رسمی‌ * » بود و آن‌ را می‌توان‌ در اصل‌ شامل‌ دو یا سه‌ فقره‌ از خدمات‌ هفتگانه‌ («قُلُّق‌، خِدْمت‌» دانست‌ که‌ «چفت‌ رسمی‌» مشتمل‌ بر آن‌ است‌.اساساً «بناک‌ رسمی‌» را تیمارداران‌ مستقیماً از رعایای‌ مسلمانی‌ دریافت‌ می‌کردند که‌ نامشان‌ در «دفتر * » به‌عنوان‌ «رَعیّت‌» ایشان‌ ثبت‌ شده‌ بود. اصطلاح‌ «بناک‌» در «دفتر»ها به‌ رعایایی‌ اطلاق‌ می‌شد که‌ «بناکْ رسمی‌» می‌پرداختند. به‌ مجرد اینکه‌ فردی‌ ازدواج‌ می‌کرد، موظف‌ به‌ پرداخت‌ این‌ مالیات‌می‌شد. اگر بعدها زنش‌ را طلاق‌ می‌داد، فقط‌ مالیات‌ مردان‌ مجرّد («مُجرّد رسمی‌») را می‌پرداخت‌. رعایای‌ چادرنشین‌ نیز که‌ حیوانات‌ اهلی‌ نداشتند، در صورت‌ ازدواج‌ مالیات‌ «بناک‌» را می‌پرداختند. بدین‌ترتیب‌، این‌ مالیات‌ اساساً مالیاتی‌ سرانه‌ به‌ حساب‌ می‌آمد و «رَعیّت‌ رسمی‌» نیز نامیده‌ می‌شد.منابع‌:O. L. Barkan, XV, ue XVI, astrlarda Osmanli imperatorlugunda zirat ekonominin hukuki ve mal i esaslar i , Istanbul 1943.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

خلیل اینالجق ( د. اسلام )

حوزه موضوعی

تاریخ اجتماعی

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده