دیمی عثمان بن محمد
معرف
محدّث شافعى قرن نهم
متن
دِیَمى، عثمان‌بن محمد، محدّث شافعى قرن نهم. کنیه‌اش ابوعمرو، لقبش فخرالدین و منسوب به دیمه (از روستاهاى مصر و زادگاه پدرش) است. او را بُهوتى (منسوب به بُهوت، زادگاه مادرى‌اش) نیز خوانده‌اند (← سخاوى، الضوءاللامع، ج‌5، ص140؛ غَزّى، ج‌1، ص‌259).دیمى در 819 (غزّى، همانجا) و به قولى در 821 (سخاوى، همانجا) به‌دنیا آمد. او نخست نزد عالمانى چون ابوبکربن بواب بانوبى و عبداللّه‌بن سمریقى بُهُوتى قرآن را فراگرفت و آن را از بر کرد، اما سپس به کشاورزى پرداخت و از ادامه تحصیل بازماند (← سخاوى، همانجا).پس از چندى، دیمى کشاورزى را رها کرد و براى فراگیرى دانش به قاهره رفت و در الازهر مشغول به تحصیل شد. در مدتى کوتاه قرآن را دوباره از بر کرد و سپس به فراگیرى دانش حدیث و فقه روى آورد (همانجا).او صحیح بخارى را نزد برهان‌الدین ابواسحاق حنبلى و صحیح مسلم را نزد جمال‌الدین ابومحمد عبداللّه‌بن محمد خطیب رشیدى فراگرفت. سیوطى در این‌باره نقل کرده‌است که عثمان دیمى حافظ بیست هزار حدیث بود (← غزّى، همانجا). او علاوه بر این، فقه را نزد عَبّادى و علم قرائات را در محضر شهاب سکندرى فراگرفت (سخاوى، همانجا). او همچنین مسند شهاب و بخش عمده‌اى از السنن الصغرى نسائى را خواند (سخاوى، الضوءاللامع، همانجا؛ همو، الجواهر والدرر، ج‌3، ص‌1111؛ غزّى، همانجا). دیمى در 853 عازم حجاز شد و در آنجا نیز براى مشایخ حدیث مکه و مدینه به نقل حدیث پرداخت. او پس از سفر حج‌به قاهره بازگشت و به‌سبب شهرتى که در زمینه علم رجال کسب کرده‌بود، به پیشنهاد استادش (عبّادى) به منصب تدریس گمارده شد (سخاوى، الضوءاللامع، همانجا). جماعتى از محدّثان نیز از وى حدیث نقل کرده‌اند، ازجمله شمس‌الدین داوودى، ابوالفرج‌فخر حلبى و برهان ابن‌عون (← غزّى، ج‌1، ص260). به‌نظر مى‌رسد، سخاوى (از معاصران دیمى) در کتاب الضوءاللامع لاهل القرن التاسع (ج‌5، ص‌141ـ142)، به‌رغم تصریح به تحصیلات و دانش دیمى، وى را به‌معناى اصطلاحى کلمه، محدّث و حافظ ندانسته و حتى نقل حدیثش را از ابن‌حجر معتبر نشمرده‌است. از دیمى کتابى برجاى نمانده‌است (همان، ج‌5، ص‌142). او در جمادى‌الآخره 908 درگذشت (غزّى، همانجا).منابع : محمدبن عبدالرحمان سخاوى، الجواهر و الدرر فى ترجمة شیخ‌الاسلام ابن‌حجر، چاپ ابراهیم باجس عبدالمجید، بیروت 1419/ 1999؛ همو، الضوء اللامع لاهل القرن التاسع، قاهره: دارالکتاب الاسلامى، ]بى‌تا.[؛ نجم‌الدین محمدبن محمد غَزّى، الکواکب السائرة باعیان المئة العاشرة، چاپ جبرائیل سلیمان جبور، بیروت 1979.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

هادی بِزْدی ثانی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 18
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده