دیماند موریس اسون
معرف
موزه‌دار و پژوهشگر هنر اسلامى
متن
دیماند، موریس اِسون ، موزه‌دار و پژوهشگر هنر اسلامى. در 1892/ 1309 در اتریش متولد شد. تحصیلات دانشگاهى را در دانشگاه وین زیر نظر یوسف اسچیگوفسکى (متوفى 1941/ 1320ش) گذراند. در 1916/ 1334، دکترى خود را در رشته تاریخ هنر دریافت کرد. عنوان رساله وى >نقش‌ونگارهاى منسوجات پشمى قبطیان< بود که با تأکید بر نمونه‌هاى موجود در موزه دانشگاه لوند سوئد نوشته شده بود (>فرهنگ هنر< ، ذیل مادّه؛ >کشف هنر اسلامى< ، پیوست 2، ص‌208؛ نیک‌بین، ج‌1، ص‌438).با رشد فاشیسم در دهه 1930/ 1310ش، مهاجرت محققان اروپایى به امریکا افزایش یافت. در این اوضاع، دیماند در 1923/ 1302ش دستیار پژوهش در بخش مصریان موزه هنرى متروپولیتن شد و در همان سال، به فهرست‌کردن نمونه منسوجات قبطى موجود در این موزه پرداخت. در 1925/ 1304ش سرپرست بخش تازه‌تأسیس هنر اسلامى در گروه هنرهاى تزیینى این موزه شد. در 1932/ 1311ش دستیار سرپرست هنر خاورمیانه و در 1933/ 1312ش سرپرست بخش هنر خاورمیانه موزه هنرى متروپولیتن شد و تا زمان بازنشستگى‌اش در 1959/ 1338ش، در این سِمَت باقى ماند (بلر و بلوم ، ص‌155؛ >فرهنگ هنر<، همانجا).او مجموعه فرشهاى متعددى را بررسى کرد و براى مجموعه باارزش جیمز فرنکلین بالارد در سیتى میوزیوم ، واقع در سنت لوئیس فهرست مشروحى تهیه کرد که در 1935/ 1314ش به‌چاپ رسید. همچنین با مجموعه‌دارانى چون بالارد، جوزف مک‌مالان ، جان پیرپانت مورگن ، و جان دیویسن راکفلر براى اهداى فرشهاى مجموعه‌شان به موزه هنرى متروپولیتن به توافق رسید (>فرهنگ هنر<، همانجا). دیماند در بیشتر دوران حرفه‌اى کارش، به مطالعه اشیاى موزه‌ها، خصوصآ موزه هنرى متروپولیتن، پرداخت (← بلر و بلوم، ص‌156). حاصل این مطالعات تألیف آثارى درباره هنرهاى اسلامى، به‌ویژه فرش و دست‌بافته، و همچنین تهیه فهرست براى آثار مجموعه‌هاى مختلف است. دیماند در 1986/1365ش درگذشت (>فرهنگ هنر<، همانجا).مهم‌ترین اثر وى را نخستین‌بار موزه هنر متروپولیتن با نام >راهنماى صنایع تزیینى اسلامى< در 1930/ 1309ش به چاپ رساند. این کتاب پس از افزودن اطلاعات جدیدى درباره آثار به‌دست‌آمده از اکتشافات هیئت باستان‌شناسى این موزه در ایران و عراق (نیشابور و مدائن)، با عنوان راهنماى صنایع اسلامى در 1947/ 1326ش تجدیدچاپ شد. این اثررا احمدمحمد عیسى در 1323ش/ 1944 با عنوان الفنون الاسلامیة به عربى برگرداند. عبداللّه فریار ترجمه فارسى این کتاب را در 1336ش در تهران منتشر کرد. این اثر به اردو نیز ترجمه شده‌است (>فرهنگ هنر<؛ >کشف هنر اسلامى<، همانجاها؛ ورنوآ ، ص‌47؛ دیماند، مقدمه فریار، ص‌17).دیماند در این اثر، تاریخ فشرده هنر اسلامى را برمبناى مطالعاتش درباره آثار موجود در موزه هنرى متروپولیتن تدوین کرده و در هر فصل با مهارت بسیار نمونه‌هایى براى مقایسه و تطبیق از سایر موزه‌ها و مجموعه‌هاى معتبر هنرى ارائه کرده‌است (← دیماند؛ >کشف هنر اسلامى<، همانجاها).دیماند با استفاده از آثار موجود در موزه‌ها و مجموعه‌هاى خصوصى، نمایشگاههاى متعددى از فرش و قالیهاى شرقى و سفال برگزار کرد (← >کشف هنر اسلامى<؛ >فرهنگ هنر<، همانجاها؛ براى اطلاع بیشتر از آثار ← پیرسون ، ایندکساسلامیکوس : 1906ـ 1955، ش 6056ـ6058، 6133ـ 6139، 6965ـ6968، 7021ـ7023، 7828ـ7833، 8101ـ8109، 8282، 8315ـ8330، 9751، همان : 1956ـ 1960، ش 1644، 1905ـ1907، 1973، همان : 1961ـ 1965، ش2129؛ نیک‌بین، ج‌1، ص‌439ـ440).منابع : موریس اسون دیماند، راهنماى صنایع اسلامى، ترجمه عبداللّه فریار، تهران 1365ش؛ نصراللّه نیک‌بین، فرهنگ جامع خاورشناسان مشهور و مسافران به مشرق زمین، تهران 1379ش؛Sheila S. Blair and Jonathan M. Bloom, "The mirage of Islamic art: reflections on the study of an unwieldy field", The art bulletin, vol.85, no.1 (Mar 2003); The Dictionary of art, ed. Jane Turner, New York: Grove, 1998; Discovering Islamic art: scholars, collectors and collections, 1850-1950, ed. stephen vernoit, London: I. B. Tauris Publishers, 2000; James Douglas Pearson, Index Islamicus: 1906-1955, London 1958; ibid: 1956-1960, London 1973; ibid: 1961-1965, London 1974; Stephen Vernoit, "Islamic art and architecture: an overview of scholarship and collecting, c.1850- c.1950", in Discovering Islamic art, ibid.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

هما عدالت

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 18
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده