دیتس ارنست

معرف

پژوهشگر اتریشى در زمینه هنر ایرانى و اسلامى
متن
دیتس، ارنست ، پژوهشگر اتریشى در زمینه هنر ایرانى و اسلامى. در 27 ژانویه 1878/ 23 محرّم 1295 در لولینگ اتریش به‌دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در شهر کلاگنفورت و گراتس به‌پایان رساند و در دانشگاه گراتس ، نزد یوسف اسچیگوفسکى (متوفى 1941/ 1320ش)، بنیادگذار تاریخ تطبیقى هنر، به تحصیل در رشته تاریخ هنر و باستان‌شناسى پرداخت. در 1902/ 1320، درجه دکترى خود را با رساله‌اى درباره نسخه‌اى مصور از کتابى در طب و ادویه، منسوب به قرن ششم میلادى، دریافت کرد؛ در 1903/ 1321، همین رساله را با عنوان )نگاره‌هاى دیوسقوریدسِ وین( به‌چاپ رساند. از 1902 تا 1903/ 1320ـ1321، در خدمت سربازى بود. سپس در موزه هنر و صنایع اتریش در وین مشغول به‌کار شد. پس از آن به رم و استانبول سفر کرد. از 1909 تا 1911/ 1327ـ1329، در بخش اسلامى موزه دولتى برلین مشغول به‌کار بود و در1910/ 1328، در برپایى نمایشگاه معروف هنر اسلامى در مونیخ همکارى داشت. در 1911/1329 در دانشگاه وین دستیار اسچیگوفسکى شد. از 1912 تا 1914/ 1330ـ1332، در هیئت پژوهشى اعزامى به ایران با اسکار فن نیدرمایر(متوفى 1948/ 1327ش) همراه شد. در 1913/ 1331، ضمن اقامتش در خراسان، به بررسى معمارى این منطقه پرداخت که حاصل آن دو کتاب )آثار تاریخى خراسان( (برلین 1918)، و )معمارى اسلامى در خراسان( (هاگن ، 1923) است (کونل ، ص‌110؛ د. ایرانیکا، ذیل مادّه).دیتس پس از خدمت نظامى در جنگ جهانى اول، به وین بازگشت و به تدریس هنر مسیحى و اسلامى پرداخت. در 1919/ 1337 دانشیار دانشگاه وین در هنر هند غربى و در 1926/ 1305ش، استاد کالج‌برین‌مار در پنسیلوانیا شد. او عضو شوراى مدیران دانشگاه هاروارد بود و به آسیا و به‌ویژه هند سفرهاى پژوهشى کرد. دیتس براى مجله تازه‌تأسیس آرس ایسلامیکا ، مقالات مهمى از جمله )«تجزیه‌وتحلیل‌سبک‌شناختى هنر اسلامى»( (← ج‌3، 1936، ص‌201ـ 212) و )«نقاشى‌هاى معبد چینى ـ مغولى و تأثیرات آن بر تذهیب ایرانى»( (ج‌1، 1934، ص160ـ173) و براى)دایرة‌المعارف اسلام( مدخلهاى قبه، مدرسه، مناره، مسجد، محراب، و منبر را تألیف کرده‌است. در همین دوران، با آرتور اپهام پوپ* (متوفى 1969/ 1348ش) همکارى کرد و در مجموعه )سیرى در هنر ایران( ، فصلى با نام )«معمارى ایران: اصول و الگوها»( نوشت. در 1939/ 1318ش، به دانشگاه وین بازگشت و در 1943/ 1322ش، استاد هنر اسلامى و عثمانىِ دانشگاه استانبول شد و مؤسسه تاریخ هنر این دانشگاه را بنیاد نهاد. اقامت در استانبول سبب تمرکز بیشتر او بر هنر عثمانى شد. در 1948/ 1327ش، به وین بازگشت و در همانجا در 1961/ 1340ش درگذشت ()دانشنامه مورخان هنر متزلر( ، ذیل مادّه؛ برِم و دودا ، ص‌112).او متأثر از استادش اسچیگوفسکى معتقد بود که نمى‌توان هنر اروپا و منطقه مدیترانه را بدون آشنایى با هنرهاى خاورمیانه، صدرِ مسیحیت، ارمنستان، جهان اسلام، و هند درک کرد. آثار او نماینده تلاش وى براى شناخت این عرصه‌هاى گوناگون است. او همه این هنرها را مى‌شناخت، اما بیشتر بر هنر اسلامى، به‌ویژه هنر ایران و عثمانى، متمرکز بود. اغلب پژوهشگران مکتب وین نگاهى ویژه به آسیا دارند، اما دیتس از اولین و معدود پژوهشگرانى است که مطالعات مستقلى در عرصه هنر اسلامى و هندى داشته‌است؛ این مطالعات هم‌پایه دیگر کارهایش در تاریخ عمومى هنر است (کونل، همانجا). او را مى‌توان در کنار افرادى چون کپل آرچیبالد کمرون کرسول*(متوفى 1974/ 1353ش) و ارنست هرتسفلد (متوفى 1948/ 1327ش)، از پایه‌گذاران شاخه مستقلى از تاریخ هنر دانست که اختصاصآ به مطالعه تاریخ هنر و معمارى اسلامى مى‌پردازد.برخى از آثار او در تاریخ هنر آسیا و جهان اسلام عبارت‌اند از: )هنر مسلمانان( (برلین 1915)؛ )قسطنطنیه کهن((مونیخ 1920)؛ )درآمدى بر هنر شرق( (وین 1922)؛ )«عناصر اصلى طراحى منظره در نقاشى ایرانى»( (وین 1922)؛ )هنر اسلام( (برلین 1925)؛ )هنر هند ((ویلدپارک ـ پوتسدام 1925)؛ )ایمان و جهان اسلام ((اشتوتگارت 1941)؛ )آسیاى کهن از میانرودان تا زرد رود( (برلین 1943)؛ )هنر ایران( (وین 1944)؛)نقش‌آسیا در تاریخ هنر( (استانبول 1963؛ برم و دودا، ص‌111ـ 112).منابع :Doris Brehm and Dorothea Duda, "Bibliographie der Arbeiten von Ernst Diez", Kunst des Orients, vol.4 (May 1963); EIr., s.v. "Diez, Ernst" (by Jens Kr(ger); Ernst K(hnel, "In Memoriam Ernst Diez", Kunst des Orients, vol.4 (May 1963); Metzler Kunsthistoriker Lexikon, [ed.] Peter Betthausen, Peter Heinz Feist, Christian Fork, Stuttgart: J. B. Metzler, 1999.
نظر شما
مولفان
گروه
رده موضوعی
جلد18
تاریخ93
وضعیت چاپ
  • چاپ شده