ثوْبان بن بجدد
معرف
محدّث‌ و از صحابیان‌ پیامبر اکرم‌
متن
ثَوْبان‌بن‌ بُجدُد ، محدّث‌ و از صحابیان‌ پیامبر اکرم‌. کنیة‌ ثوبان‌ ابوعبداللّه‌ بود. برخی‌ او را اهل‌ سِراة‌ (مکانی‌ بین‌ مکه‌ و یمن‌) و برخی‌ اهل‌ حِمیَر دانسته‌اند (ابن‌عبدالبَرّ، ج‌ 1، ص‌ 218؛ ابن‌عساکر، ج‌ 11، ص‌ 168). نام‌ پدرش‌ را بُجْدُد و نیز جَحْدَر ثبت‌ کرده‌اند (ابن‌عساکر، ج‌ 11، ص‌ 166؛ ابن‌اثیر، ج‌ 1، ص‌ 249؛ ابن‌حَجَر عَسقَلانی‌، 1415، ج‌ 1، ص‌ 573؛ صنعانی‌، ج‌ 1، ص‌ 124). اما زرکلی‌ (ج‌ 2، ص‌ 102) یجدد ذکر کرده‌ است‌. پیامبر اکرم‌ او را خرید و سپس‌ آزاد کرد و او را در بازگشت‌ به‌ دیار خود یا ماندن‌ نزد پیامبر مختار کرد. ثوبان‌ نزد پیامبر ماند و تا هنگام‌ رحلت‌ پیامبر پیوسته‌ در رکاب‌ ایشان‌ بود (ابن‌اثیر، همانجا). وی‌ پس‌ از رحلت‌ پیامبر به‌ شام‌ رفت‌. مدتی‌ در رَمْلَه‌ و مصر به‌سر برد و سرانجام‌ در حِمْص‌ اقامت‌ گزید. او در 44، و به‌ نقلی‌ در 54، در زمان‌ خلافت‌ معاویه‌، در همان‌ شهر درگذشت‌ (ابن‌حبان‌، ج‌ 3، ص‌ 48؛ ابن‌عبدالبرّ، همانجا؛ ابن‌عساکر، ج‌ 11، ص‌ 169؛ ابن‌اثیر، همانجا؛ ابن‌حجر عسقلانی‌، ج‌ 1، ص‌ 204).ثوبان‌ از پیامبر 128 حدیث‌ نقل‌ کرده‌ (زرکلی‌، همانجا) و جماعتی‌ از تابعین‌، مانند شدّادبن‌ أوس‌ انصاری‌، جُبَیْربن‌ نُفَیْر حَضْرَمی‌، ابوادریس‌ خَولانی‌، ابوسلام‌ أسود حبشی‌ و ابواسماء رَحْبی‌، از او روایت‌ کرده‌اند (ابن‌عبدالبرّ، همانجا؛ ابن‌عساکر، ج‌ 11، ص‌ 166؛ ابن‌اثیر، همانجا). بخاری‌ و مسلم‌ و دیگر مشایخ‌ بزرگِ حدیث‌ نیز در نوشته‌های‌ خود، احادیثی‌ از وی‌ نقل‌ کرده‌اند (ابن‌کثیر، ج‌ 4، ص‌ 621). ابونُعَیم‌ اصفهانی‌ (متوفی‌ 430؛ ج‌ 1، ص‌ 180ـ183) او را از عارفان‌ اهل‌ بصیرت‌ دانسته‌ است‌.منابع‌: ابن‌اثیر، اسدالغابة‌ فی‌ معرفة‌ الصحابة‌ ، قاهره‌ 1280ـ1286، چاپ‌ افست‌ بیروت‌ ] بی‌تا. [ ؛ ابن‌حبان‌، کتاب‌ الثقات‌ ، حیدرآباد دکن‌ 1393ـ1403/ 1973ـ1983، چاپ‌ افست‌ بیروت‌ ] بی‌تا. [ ؛ ابن‌حجر عسقلانی‌، کتاب‌ الاصابة‌ فی‌ تمییز الصحابة‌ ، مصر 1328، چاپ‌ افست‌ بیروت‌ ] بی‌تا. [ ؛ همو، کتاب‌ تهذیب‌ التهذیب‌ ، چاپ‌ صدقی‌ جمیل‌ عطار، بیروت‌ 1415/ 1995؛ ابن‌عبدالبرّ، الاستیعاب‌ فی‌ معرفة‌ الاصحاب‌ ، چاپ‌ علی‌محمد بجاوی‌، قاهره‌ ] 1380/ 1960 [ ؛ ابن‌عساکر، تاریخ‌ مدینة‌ دمشق‌ ، چاپ‌ علی‌ شیری‌، بیروت‌ 1415ـ 1421/ 1995ـ2000؛ ابن‌کثیر، السیرة‌ النبویة‌ ، چاپ‌ مصطفی‌ عبدالواحد، قاهره‌ 1383ـ1386/ 1964ـ1966، چاپ‌ افست‌ بیروت‌ ] بی‌تا. [ ؛ احمدبن‌ عبداللّه‌ ابونعیم‌، حلیة‌الاولیاء و طبقات‌ الاصفیاء ، بیروت‌ 1387/ 1967؛ خیرالدین‌ زرکلی‌، الاعلام‌ ، بیروت‌ 1999؛ محمدبن‌ اسماعیل‌ صنعانی‌، سُبُل‌ السلام‌: شرح‌ بلوغ‌ المرام‌ من‌ جمع‌ ادلة‌ الاحکام‌ ، چاپ‌ فواز احمد زمرلی‌ و ابراهیم‌ محمد جمل‌، بیروت‌ 1414/1994.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

معصومه اسماعیلی

حوزه موضوعی

قرآن و حدیث

رده های موضوعی
جلد 9
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده